Današnja objava Historijskog arhiva Sarajevo na FB:
6. novembra 1918. godine, u Sarajevo je, na poziv Narodnog Vijeća SHS za Bosnu i Hercegovinu, ušla srbijanska vojska s vojvodom Stepom Stepanovićem na čelu.
Zbog straha od mogućeg zauzimanja BiH od strane italijanske vojske, Glavni odbor SHS-a za Bosnu i Hercegovinu se 4. novembra 1918. godine kod Višegrada sastao sa vojvodom Stepom Stepanovićem, komandantom 2. srbijanske armije. Na sastanku je odlučeno da srbijanska vojska uđe u BiH i "pobrine se za održavanje sigurnosti, reda i mira".
Izvještavajući Vrhovnu komandu srbijanske vojske 5. novembra 1918., Stepanović je formirao novi "Sarajevski odred" pod komandom pukovnika Živana Rankovića, a 6. novembra 1918. godine je taj odred zajedno sa jedinicama 2. armije srbijanske vojske ušao u Sarajevo.
Po ulasku u grad, oficire i vojnike srbijanske vojske pozdravili su reisu-l-ulema hadži Mehmed Džemaludin efendija Čaušević i povjerenik Narodnog vijeća SHS za BiH Vasilj Grđić.
Ulaskom srbijanske vojske u BiH nije spriječeno nasilje nad bosanskohercegovačkim muslimanima. Dolazak “srpske vlasti” u Bosnu i Hercegovinu su mnogi shvatili kao otvoreni poziv na pljačku, otimanje zemlje, progon i likvidaciju muslimana. Položaj muslimana postao je neizdrživ, o čemu su i u inostranstvo prodrli izvještaji, poput napisa francuskog novinara Charlesa Riveta, koji je prilikom boravka u Sarajevu februara 1919. razgovarao sa reisul-ulemom Čauševićem i taj razgovor objavio u pariškom listu “Le temps” 1. aprila iste godine.
Iznoseći podatke o stradanjima muslimana “prilikom svečanog stvaranja Jugoslavije”, kojoj su se oni “spremali služiti svom dušom”, Čaušević je naglasio, da “smo mi ipak Slaveni, ali Srbi odbijaju da nas smatraju takvim. Oni bosanske muslimane smatraju uljezima”. Na to je tadašnji ministar unutrašnjih poslova Svetozar Pribićević zahtijevao od predsjednika zemaljske vlade za BiH, Atanasija Šole da “diskretno” zatraži od Čauševića demant ove izjave pariškom novinaru, ili da mu u suprotnom uputi prijedlog za njegovo penzioniranje, na šta je Šola odgovorio da to nije moguće, jer su Čauševićevi navodi tačni - obzirom da se radilo o čovjeku koji je 1914. godine štitio Srbe od progona.
Na slici: Fotografija Bistričkog trga i zgrade Tkaonice ćilima u Sarajevu početkom XX. stoljeća, autora Františeka Topića. Ovaj trg je od 10. januara 1919. do 1945. godine, nosio naziv Rankovićev trg po generalu Živanu Rankoviću, komandantu jedinice srpske kraljevske vojske koja je ušla u Sarajevo niz ulicu Bistrik. Od perioda iza Drugog svjetskog rata do 1993. bio je Trg. 6. aprila, a od 1993. je Austrijski trg. Današnja ulica Bistrik nosila je naziv Ulica 6. novembar. Iz Zbirke fotografija i razglednica Historijskog arhiva Sarajevo /ZFR-1893-1/
