puca i Vojvodina

[Shoba]

U Vojvodini sve češći izlivi međunacionalne netrpeljivosti

"Trijanon" uzburkao strasti

Dok u bioskopskim salama Bačke i Banata mladi crnokošuljaši mađarskog pokreta "64 županije" skandiraju "Dole Trijanon" i pale srpsku zastavu, srpski ekstremni desničari dele antisemitske brošure po Novom Sadu i tvrde da su "za sve krivi Jevreji"

piše: Nenad M. Stevanović

Severna srpska pokrajina Vojvodina, nekada oaza tolerancije i razumevanja, sve češće je poprište ksenofobije i međunacionalnih obračuna. U šarenilu nacija, vera i jezika, u teškim vremenima i banalne stvari prerastaju u teške incidente.

Tako je ovih dana dokumentarni film "Trijanon", koji se nesmetano prikazuje u biskopskim salama širom Vojvodine, izazvao burne reakcije srpskog življa, pre svega zbog otvorene separatističke poruke koju režiser filma Gabor Koltaj šalje svojim sunarodnicima u Srbiji, Rumuniji i Slovačkoj.

Po pravilu, projekciji filma prisustvuju mladići u crnim uniformama sa oznakom "Delvedek", kako se na mađarskom označava "južna pokrajina", maše se starim mađarskim kraljevskim zastavama, skandira "Dole Trijanon". Prilikom projekcije filma u Malom Iđošu skinuta je srpska zastava i postavljena stara mađarska. Srpski policajci koji su gledali ovaj prizor nisu smeli da intervenišu jer je atmosfera nastala prikazivanjem "Trijanona" ionako bila naelektrisana.

U Mađarskoj zabranjen

Državni organi u Srbiji još nisu reagovali mada je u Rumuniji pa čak i Mađarskoj, ovaj dokumentarac zabranjen. Predsednik Stranke vojvođanskih Mađara Jožef Kasa tvrdi da je film provokacija, ali da ne treba pisati o tome i promovisati ekstremiste iz redova mađarske nacionalne manjine.

– Pitanje mađarske dijaspore nije skinuto s dnevnog reda nedavno, neuspelim referendumom o dvojnom državljanstvu. Međunarodni savezi, razne manjinske i nacionalne organizacije i pojedini kulturni krugovi tragaju za novim oblicima uspostavljanja čvršće saradnje između Mađarske i organizacija Mađara u susedstvu. Uvek i iznova u središtu takvih aktivnosti nalazi se Trijanon – sporazum kojim je demontirana Austrougarska imperija, posle poraza u Prvom svetskom ratu – objašnjava istoričar dr Milan Rackov.

Ovih dana je kontroverzni dokumentarni film o Trijanonu, reditelja Gabora Koltaja, izazvao buru protesta u Srbiji i Rumuniji odnosno Vojvodini i Transilvaniji.

Film koji se tokom vikenda premijerno prikazivao u Čoki, Senti i Adi, u organizaciji nacinalističke organizacije mađarske mladeži "Omladinski pokret 64 županije", sadrži već poznati dokumentarni materijal o mirovnim pregovorima posle Prvog svetskog rata. Dokumentarni kadrovi upotpunjeni su izjavama uglednih ličnosti i savremenih istoričara iz Mađarske i iz redova mađarske manjine u susednim zemljama. Jedna od zvezda filma koja odiše mađarskim iredentizmom jeste sveštenik Laslo Tekeši, čovek koji je podmetnuo varnicu antikomunističkih procesa u Rumuniji decembra 1989. godine u Temišvaru.

Autor dokumentarca "Trijanon" Koltaj poznat je po brojnim filmovima o kontroverznim događajima mađarske istorije: "Kralj Ištvan", "Sveta kruna", "Nezavršena revolucija".

U susednoj Madarskoj, koja je dala ogroman novac za realizaciju tog dokumentarca, nisu se osmelili da film prikažu na televiziji. Navodno je televizija trebalo da prikaže "Trijanon" u 14 epizoda, ali je ocenila da je sadržaj sporan i čak u pojedinim delovima gde se govori o uticaju mađarskih Jevreja na trijanonski proces. Integralna verzija filma se, doduše, prikazuje u budimpeštankom bioskopu "Uranija" i, prema procenama, do sada ga je videlo oko 300.000 ljudi.

Jedan od onih koji je gledao "Trijanon" jeste Laslo Đula, aktuelni odbornik DSVM-a. On o potrebi prikazivanja ovog filma kaže:

– Mislim da je bilo apsolutno potrebno prikazati ovaj film, jer je to prvi korak u cilju ostvarivanja tolerancije među narodima koji žive u Vojvodini. Pošto se u našim školama ne uči o Trijanonu, kod dela stanovništva postoji mišljenje da su Mađari ovde došli posle revolucije 1956. Činjenica je, međutim, da su Mađari ovde već 1.000 godina, a da je granica kod Zemuna bila sve do 1918, kada je stvorena Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca. Mislim da je od tada prošlo dovoljno vremena da se o ovoj temi javno progovori, pogotovo zbog toga što se film bavi činjenicama o kojima govore dva veoma poznata mađarska istoričara. Što se tiče reakcija koje je prikazivanje "Trijanona" proizvelo, mislim da su od strane medija na srpskom one iskorišćene za stvaranje antimađarske hajke. Posebno je žalosno što to čine mediji čiji novinari nisu ni bili na projekciji, a na taj način "izveštavaju" minimum 95 posto stanovništva ove države. Zbog toga i mislim da bi ovaj film, uz prevod, bilo potrebno prikazati na teritoriji cele države kako bi se tek nakon toga moglo valjano raspravljati o ovoj temi.

"Krv i čast" protiv Davidove zvezde

Sa druge strane, ni ostali ksenofobi ne sede skrštenih ruku. "Srpskom Spartom" kruži kopija brošure Milorada Mojića Srpski narod u kandžama Jevreja sa podnaslovom "Potresna svedočanstva Talmuda i Šulhan – aruha i primena njihova u sadašnjosti". Na naslovnoj strani ovog antijevrejskog pamfleta stoji da je to dopunjeno izdanje iz 2003. godine, u izdanju "Krv i čast Srbije" iz Žablja. Pretpostavlja se da je izdavač blizak najjačoj skinheds grupi u Srbiji identičnog naziva – "Blood and Honour".

U predgovoru, koji je napisao Srboljub Lazarević, stoji da je ova knjiga bila spremna za štampu još 1940. godine (pojavila se 1941), a da je autor još tridesetih godina prošlog veka dobar deo sadržaja knjige objavio u novinama.

Za Mojića se kaže da je pre Drugog svetskog rata bio generalni sekretar Jugoslovenskog narodnog pokreta "Zbor", a za vreme rata komandant Petog puka Srpskog dobrovoljačkog korpusa. Ubijen je 1944. godine.

Mojić tvrdi da u jevrejskim svetim knjigama stoje sledeće misli i rečenice – "nejevreji su stvoreni da služe Jevrejima", "Kuće nejevrejske su kuće životinjske", "Jevrejinu je dozvoljeno da obeščasti nejevrejku", "Nejevrejsko devojče staro tri godine i jedan dan može se oskrnaviti", "Hristos je sin prostitutke, on je kopile"...

Georgije Pavlović i Milorad Mojić su još pre pola veka bili glavni zastupnici teze da je jugoslovensko bankarstvo, trgovina i industrija u kandžama jevrejskog kapitalizma i da Jevreji vode politiku podjarmljivanja naroda. Oni su smatrali da Jevreji koriste tradicionalnu metodu i da "kroz demokratiju, komunizam i masonski pokret dele srpski narod u političke partije i vode ga ka ivici uništenja".

Na kraju ove brošure nalazi se spisak 120 Jevreja umešanih, kako se kaže, u raspad bivše Jugoslavije i neprijateljsko delovanje protiv srpskog naroda od 1989. do 1999. godine, uz opasku da se ovaj spisak svakim danom dopunjava. Na spisku se, između ostalih, nalaze: Džordž Soroš, Lari King, Stiven Spilberg, Đani de Mikelis, Karlos Vesterndorp, Đerđ Konrad, Joška Fišer, Helmut Kol, Boris Jeljcin, Sonja Liht, Česlav Miloš, Laslo Sekelj, Dragoslav Avramović...

U Savezu jevrejskih opština Srbije tvrde da je spisak, ko ga i malo bolje pogleda, čista glupost. Čak nisu svi navedeni ljudi Jevreji. Kao primer navodi ime Dragoslava Avramovića (bivši guverner NBJ), pored čijeg imena pod znacima navodnika piše "vođa opozicije".

U praksi, javni tužilac pre nego što do njega dođe takav dokument, ne može da reaguje. Tek pri uvidu u takve spise on, po službenoj dužnosti, od policije traži da ispita šta se dešava.

Plakati na školi

Uoči prikazivanja "Trijanona" u Subotici Viša pedagoška škola u Subotici bila je oblepljena plakatima koji govore o tome da se na tom mestu u organizaciji pokreta "64 županije" organizuje izložba dečjih crteža i radova na drvetu pod nazivom "Moja domovina".

U tekstu je Vojvodina označena kao "južni kraj", pa se navodi da će izložbu otvoriti predsednik ovog pokreta za "južni kraj". Namera organizatora je da se izložba održi još i u Bečeju i Kanjiži. Na kraju plakata je ostavljena internet adresa ovog pokreta http://www.hvim.hu, gde se mogu videti fotografije i tekstovi nacionalističkog sadržaja.

Povampireni nacionalizam

U Srpskom političkom pokretu "Svetozar Miletić" tvrde da ovakvo "povampirenje mađarskog nacionalizma nikoga ne treba da iznenađuje".

– Sve je rezultat dosadašnje pogubne nacionalne politike. Dovoljno je setiti se usvajanja novog vojvođanskog grba, koji u stvari predstavlja tri grba ugarskih pokrajina. Takav grb su predložili i usvojili Srbi. Nažalost, Srbima u Vojvodini najveću pretnju predstavljaju sami Srbi, a ne Mađari. I sadašnja pokrajinska vlast, koju predvode separatisti i Čankovi Ligaši, doprinosi daljoj nestabilnosti i međunacaionalnoj netrpeljivosti – poručuju iz ovog pokreta.

[sami sebi najgori]

Ovo je tacno, licno sam vidio natpise u Novom Sadu blizu riblje pijace!!!!
Pored starih natpisa pobijmo Siptare ili Balije sad stoji isto ali protiv Jevreja.