Bh. masonerija je organizovano u Velikoj loži Bosne i Hercegovine sa tajnim sjedištem u Sarajevu. Masoneriju je u BiH donijela austrougarska vlast, tako da su i danas uočljivi masonski simboli po mnogim zgradama u Sarajevu.Masoni, također nazivani i "slobodni zidari" (engl. free masonry, francuski franc-maçonnerie) je mistični, strogo hijerarhijski organiziran pokret koji je nastao u prilikama liberalnog prosvjetiteljstva. Nadovezuje se na tradiciju zidarsko-klesarsko-graditeljskih cehova pa otuda proizlaze njihovi simboli šestar i trokut.
Tokom nastanka ovog pokreta važnu ulogu imala je crkva, koja je nastojala održavati narod u pokornosti, progoneći velik broj humanista, slobodnih mislilaca i intelektualaca koji su isticali individualnost čovjeka. Bježeći od progona crkve, slobodno misleći intelektualci okupljali su se u ovaj pokret koji je obredne čine inicijacije u pokret preuzeo iz raznih orijentalnih religija i kultova.
Prve masonske lože nastale su u Engleskoj. Uoči Ivandana 24. juna 1717. godine, četiri londonske lože stvorile su veliku ložu za London i Westminster, koja je šest godina kasnije postala Velika loža Engleske. Masonerija je u Engleskoj bila oružje kojim se služila britanska politika, a u 19. vijeku sve više ima utjecaja na druge države preko određenih loža. Članovi nekih loža bili su, među ostalima, engleski kraljevi i poznati političari Edvard VII, David Loyd George, Winston Churchill i dr.
Francuski mislioci Voltaire, Denis Diderot, Jean-Jacques Rousseau, Victor Hugo i drugi kao članovi loža unose revolucionarne, buržoaske ideje protiv feudalnog poretka. Njemačke lože, za razliku od ostalih, u svoj program uvode kršćanski nauk. Okupljaju mnoge filozofe, pisce i muzičare, npr. Johann Wolfgang von Goethe, Johann Gottlieb Fichte, Wolfgang Amadeus Mozart, Ludwig van Beethoven.
Dobrotvorna karakteristika bratstva bila je odgovorna za uspostavljanje masonskih domova za brigu ostarelih masona, njihovih udovica i siročadi te škola za decu masonskih članova. Masoni su učeni da pomoć drugim masonima bude u drugom planu u odnosu na dužnost prema Bogu, otadžbini, porodici. Masoni se veoma razlikuju od ostalih dobrotvornih društava, kao i od Reda Čudnih Drugova (en. Order of Odd Felows), koje je sledeće najveće, privatno, međunarodno, bratsko udruženje, u tome što je milosrđe među članovima samo dobrovoljno.
Masonske organizacije se nazivaju Lože. Primanje članova u lože vrši se po određenom ritualu, a mrak, sveće, lobanje i sablje i sl. treba da učine što mističniji utisak na novoprimljenog i uvere ga u značaj masonstva. Tri i više Loža mogu da se udruže u Veliku Ložu ili Veliki Orijent. U nekim, po broju članova, većim masonskim zemljama, kao što su Škotska i Engleska, bilo je neophodno da se Lože prvo organizuju u Provincijske ili Distriktne Velike Lože, pa onda u Velike Lože.
Velike Lože su jednake i ne postoji nijedna koja ima primat. Odnosi između Velikih Loža se rešavaju međusobnim priznavanjem što članovima omogućava posećivanje. S druge strane, Masoni koji pripadaju Velikim Ložama koje međusobno nisu priznate je zabranjeno da ostvaruju masonski kontakt (naravno, to ne utiče na normalne odnose - prijateljske, rodbinske i slično).
Struktura ove organizacije je piramidalna i sastoji se od tri stepena:
Učenik;
Podmajstor;
Majstor;
Samo u Škotskom obredu postoje 33. simbolična stepena.
Zgrade u Sarajevu:
img photo sharing[/quote]
e moj boze
