GLASANJE FRANCUZA NA REFERENDUMU O EVROPSKOM USTAVU ODREDIT CE BUDUCNOST EVROPSKE UNIJE
Referendum: uzivo iz Jelisejske palate, naziv je emisije u kojoj ce Jacques Chirac sa osamdesetak mladih iz cijele zemlje u cetvrtak (14.4.) raspravljati o razlozima zbog kojih Francuska treba (ili ne treba) prihvatiti evropski ustav na referendumu zakazanom za kraj narednog mjeseca. Francuskom predsjedniku ce ovaj nastup na nacionalnom kanalu TF1 biti prvo konkretno ucesce u kampanji koja je pokrenuta u njegovoj zemlji s ciljem da gradjani Francuske prihvate ustav EU. Prema posljednjim istrazivanjima javnog misljenja, u Francuskoj se trenutno cak 53% gradjana protivi njegovom usvajanju.
Iako TF1 najavljuje „direktan dijalog, spontanu i slobodnu razmjenu misljenja“, prema pisanju lista Figaro, udruzenja francuskih novinara izjavila su da su sokirana „namjestanjem“ informacija koje ce biti predstavljene. Udruzenje novinara tri velika tv kanala (France 2, France 3 i M6) koja okupljaju 600 novinara, protestvuju protiv mijesanja informativnog i show programa, sto po njihovom misljenju „postaje pravilo u politickim debatama na televiziji
KRITIKE ZA CHIRACA
Prosle nedjelje, francuske partije desnog centra pozdravile su ovu predsjednikovu odluku, u prvom redu zbog toga sto mnogi smatraju da bi Chirac mogao uticati na one gradjane koji su jos uvijek neodlucni da na referendumu ipak glasaju za ustav. Clanovi Socijalisticke partije su, medjutim izrazili zabrinutost zbog toga sto smatraju da bi snaznije Chiracovo ukljucivanje u referendumsku kampanju moglo da ima negativne posljedice, jer ce dio gradjana iskoristiti referendum o evropskom ustavu za izrazavanje nezadovoljstva radom francuskih vlasti.
Francuzi su, sudeci po anketama javnog misljenja, duboko podijeljeni po pitanju jedinstvene Evrope, tako da protesno NE na referendumu o evropskom ustavu nije iskljuceno. Mnogi ce glasati protiv ustava i zato sto istinski strahuju da uticaj Francuske u Briselu slabi, a taj stav trenutno dijele i ljevica i desnica u zemlji. Neki smatraju da Evropskom unijom danas dominira anglosaksonska ideologija, koja Evropu vidi samo kao prosirenu zonu slobodne trgovine, a ne kao rastucu supersilu koja bi mogla u buducnosti parirati SAD-u. Lider francuske desnice Jean Marie Le Pen kritiziraoje ustav EU rekavsi da bi prihvatanje ustava na predstojecem referendumu bilo suprostavljeno nacionalnim interesima. Le Pen je u razgovoru za agenciju Associated Press kazao da je ustav pokusaj formiranja superdrzave na racun identiteta drugih zemalja i pozvao vodece zemlje EU da odbace dokument. „Iz principa se protivimo ustavu. EU je instrument unistavanja nacija. To je organizacija dezorganizacije. Smatramo da, cak i u 21.vijeku, drzava ostaje najefikasniji cuvar prosperiteta, identiteta, slobode i bezbjednosti. Mi se zalazemo za saradnju evropskih drzava, ali na drugacijoj osnovi“ rekao je Le Pen.
EU BEZ ODGOVORA
Francuska vlada je, u strahu da ovakvi stavovi ne dobiju jos vise pristalica, pocela upozoravati gradjane da bi negativan ishod referenduma bio katastrofalan i za Evropu i za samu Francusku.
Chirac stoga apelira na svoje sugradjane da sa DA odgovore na pitanje „Da li prihvatate novi evropski ustav?“ – ako ni zbog cega drugog, onda za, kako je rekao, dobrobit svoje djece i unuka. Kampanju za usvajanje zajednickog evropskog ustava prakticno je otpoceo odlucnim odbijanjem prijedloga UE da liberalizuje trziste rada u Evropi, strahujuci od najezde jeftine radne snage iz novih clanica sa istoka.
Vodeci njemacki ekonomist Norbert Walter upozorio je, pise FT Deutchland, na ozbiljne posljedice (kao sto su kriza evropske valute u zemljama clanicama) do kojih bi moglo doci u slucaju da Francuzi na referendumu krajem maja odbace ustav EU: Problem je i to sto EU apsolutno nema nikakvu strategiju o tome kako treba reagirati u slucaju da propadne referendum o ustavu, dodao je Walter. I dok u Francuskoj rastu tenzije oko pitanja da li ce ustav biti prihvacen ili ne, Italija je, u medjuvremenu, postala prva od 6 zemalja utemeteljitelja EU koja je sa 217 za i 16 protiv glasova u parlamentu ratificirala ustav EU. Njega su, podsjetimo, jos dosada prihvatile Spanija, Slovenija, Litvanija i Madzarska.
I U DANSKOJ SVE VISE PROTIVNIKA USTAVA EU.
FRANCUSKI MODEL
EUObserver prenosi rezukltate istrazivanja javnog misljenja objavljene u danskim dnevnim novinama Jyllands-Posten, koji ukazuju na to da sve manje Danaca namjerava podrzati ustav EU na referendumu planiranom za 27. septembar ove godine. Broj gradjana Danske koji na referendumu zele da glasaju za evropski ustav opao je sa 33 na 30 %, dok 22 % ispitanika planira da glasa protiv. Skoro polovina ucesnika ankete 48% izjaila je da jos uvijek nije odlucila kojoj ce se strani prikloniti. Prema istom istrazivanju, odbojnost Danaca prema prijemu Turske u EU je u porastu. Trenutno samo 19% ispitanika podrzava priblizavanje Ankare i Brisela, dok se cak 63% tome protivi. U septembru prosle godine31 % Danaca bilo je za ulazak Turske u uniju, a protiv je bilo manje od polovine ispitanika 49%. Desnicarska Danska narodna partijaodlucila je primijeniti „francuski model“ i spojiti protivljenje integraciji Turske u EU sa aktuelnom referendumskom kampanjom u kojoj se protivi usvajanju evropskog ustava.
Slobodna Bosna