Forum Klix.ba

Na današnji dan, prije tačno 70 godina, u Sarajevu se nešto desilo...

...6. maja, na Đurđevdan, godine 1942, ustaške vlasti na tračnice sarajevskog tramvaja nisu uvele tramavaje, nego "voz za đurđevdanski uranak", u koji su, od stanice do stanice, kupile muškarce, srpske civile iz Sarajeva, njih 3.000 i deportovale put Jasenovca.

Svima je bilo jasno da će ova racija fašističke bande imati fatalan epilog i da se skoro niko neće vratiti svojim domovima. A onda, odjednom, jedan Sarajlija iz voza je glasno zapjevao "proljeće na moje rame slijeće... đurđevak zeleni..." Uskoro je čitav voz sa 3.000 ljudi pjevao ovu pjesmu, a glasovi su odzvanjali sarajevskom kotlinom..." *

Nakon više od 50 godina, Goran Bregović je uzeo tekst i muziku ove pjesme i promovisao "Đurđevdan", te je učinio opštepoznatom i svuda prepoznatljivom. Učinio je još više: da je pjevaju potomci žrtava i ubica. Tako se Nebo narugalo zlotvorima i zaboravu!

U ime svih stradalih Sarajlija, 6. maja, 1942, in memoriam!




* (Izvori: Arhiva sarajevske crkvene opštine, izjave svjedoka i sl.)

Ovako je u tekstu „Logorska istorija Srba” profesor dr Žarko Vidović, istaknuti filozof i istoričar, opisao događaj kojem je prisustvovao.

- Izveli su nas iz ćelija i okolnih kasarni ujutro oko četiri sata, pred samo svanuće, na uranak, ali ne đurđevdanski, mada je tada u vozu pevana, čak i spevana, tužna sarajevska pesma „Đurđevdan”, a koju je, između mnogih, i Goran Bregović divno obradio - opisuje Vidović.

On tvrdi da je mladić koji je pevao bio član sarajevske Sloge i da je pesmom pokušao da pokaže svoj ponos i prkos i da ulije malo živosti među klonule ljude.

Istoričar Vidović pretpostavlja da su zbog stihova koji su se orili ustaše zatvorile prozore na vagonima, a zatvorenici su ostali bez vazduha zbijeni jedni do drugih.

- Od tri hiljade, koliko ih je krenulo iz Sarajeva, u Jasenovac je stiglo dve hiljade duša, a samo dve stotine je preživelo torturu - objasnio je Vidović.