Forum Klix.ba

Ok vrijeme je da se malo bavimo i drugim temama, jer Bosna i Bosnjaci nisu centar svijeta. Ovoj temi mozda nije mjesto ovdje, jer se radi o jednoj ideji koja jos uvijek sirom svijeta zivi, ali cu je svrstati medju povijest zbog dodatnog teksta o povijesti anarhizma u jugoslavenskim zemljama. Anarhizam je vrhunac dozivio u revoluciji 1936. godine u Spaniji, posebno Kataloniji i glavnom gradu Barseloni.

----------------------------

Što je anarhosindikalizam?

Anarhosindikalizam oblik je anarhizma koji se usredotočuje na stvaranje sindikata organiziranih na anarhističkim principima i koji se u svojoj borbi za slobodnije društvo koriste anarhističkim taktikama (a prije svega direktnom akcijom). Riječima Međunarodnog udruženja radnika/ca (Asociacion internacional de los trabajadores – MUR):

“Revolucionarni sindikalizam, bazirajući se na klasnoj borbi, teži ujediniti sve radnike/ce u borbene ekonomske organizacije koje se bore za slobodu od dvostrukog jarma kapitala i države. Njegov cilj je reorganizacija društvenog života na bazi slobodarskog komunizma kroz revolucionarnu akciju radničke klase. Budući da su samo ekonomske organizacije radništva u stanju ostvariti ovaj cilj, revolucionarni sindikalizam se obraća radnicima i radnicama kao proizvođačima/cama, stvaraocima društvenog bogatstva, želeći pustiti korijene i razviti se među njima, nasuprot modernim radničkim partijama, koje smatra nesposobnim za ekonomsku reorganizaciju društva.” (Principi revolucionarnog sindikalizma, usvojeni na osnivačkom kongresu MUR 1922. u Berlinu.)

Riječ “sindikalizam” engleski je sinonim za francusku riječ “revolucionarni sindikalizam” (syndicalisme revolutionarie) koja se vezuje uz 1890-te godine kada su mnogi/e anarhisti/ce počeli/e djelovati unutar sindikalističkog pokreta, radikalizirajući ga iznutra. Kako su se ideje poput autonomije, direktne akcije, generalnog štrajka te političke nezavisnosti radničkih udruženja (sindikata), koje su bile povezane sa francuskom Generalnom konferedacijom rada (Confederation Generale du Travail – CGT), počele širiti svijetom (djelom kroz anarhističke kontakte, a djelom usmenim prenošenjem ne-anarhista/ica koji/e su bili/e impresionirani/e borbenošću CGT-a), riječ “sindikalizam” počela se upotrebljavati za opisivanje pokreta inspiriranih primjerom CGT-a. Tako riječi “anarhosindikalizam”, “revolucionarni sindikalizam” i “sindikalizam” u osnovni znače “revolucionarno radničko udruženje” (termin “industrijski unionizam”, upotrijebljen od strane Industrijskih radnika svijeta (Industrial Workers of the World – IWW) u suštini označava istu stvar). [1]

Glavna razlika između anarhosindikalizma i revolucionarnog sindikalizma sastoji se u tome što anarhosindikalizam ističe isključivost revolucionarnog sindikalizma tj. naglašava da se isti orijentira samo na ekonomska pitanja (radno mjesto), te u tome što anarhosindikalizam naglašava anarhističke korijene i anarhističku prirodu revolucionarnog sindikalizma više no što to naglašavaju sami revolucionarni sindikalisti/ce. Tako se, posebno u Francuskoj, anarhosindikalizam smatrao kompatibilnim sa stvaranjem specifične anarhističke organizacije [u smislu ideološke grupe – nap. prev.] koja nadopunjuje rad revolucionarnog sindikalizma. Suprotno tome, revolucionarni sindikalizam zagovara tezu da su radnički sindikati sami po sebi dovoljni za ostvarivanje slobodarskog socijalizma, te zajedno sa odbacivanjem političkih partija odbacuju i anarhističke (ideološke) grupe. Međutim, granica između ova dva stava poprilično je nejasna (te često više zakomplicira no što objasni ove razlike. Tako, na primjer, neki revolucionarni sindikalisti/ce podupiru političke partije i ne smatraju sebe anarhistima/cama – tu se prvenstveno radi o određenom broju marksističkih sindikalista/ica. Mi ćemo u ovome izlaganju zanemariti ove revolucionarne sindikaliste/ce i usmjeriti se na slobodarske sindikaliste/ce). Termin revolucionarni sindikalizam upotrijebit ćemo kako bi opisali zajedničke crte ovih dviju struja.

Revolucionarni sindikalizam u mnogo se čemu razlikuje od žutog sindikalizma. Suprotno od žutog sindikalizma, čijim sindikatima upravljaju izabrani predstavnici/e i birokrati/kinje, revolucionarni se sindikalizam bazira na sindikatima kojima se upravlja iz baze – od strane samoga članstva (engl. rank and file management). Revolucionarni sindikati se osnivaju na samim radnim mjestima – mjestima gdje se radnici/ce svakodnevno susreću sa eksploatacijom i iskorištavanjem, i gdje je njihova moć najjača. Revolucionarni se sindikalizam, nadalje, bazira na autonomiji lokalnih ogranaka sindikata, tj. pravu da svaki sindikat organizira i okonča štrajkove, te da sam odlučuje o svojim unutarnjim pitanjima. Ni jedan sindikalni/a predstavnik/ca ne odlučuje kada će neki štrajk početi, niti ima moći proglasiti ga “nevažećim”, jer svaki je štrajk koje je članstvo izglasalo i organiziralo, automatski “važeći” – iz razloga što je ta odluka donesena na sastanku sindikata. Moć je u ovim sindikatima decentralizirana i nalaziti se u rukama samoga članstva, a najviši organ (tj. jedini koji ima pravo donošenja odluka) jest radnička skupština nekog sindikata.

Kako bi lakše koordinirali štrajkove i ostale oblike djelovanja svaka je autonomna grana dio veće federativne strukture. Na sastanku svojega sindikata radnici izabiru delegate/kinje koji imaju ovlasti izreći samo odluke sindikata kojeg zastupaju. Tako izabirani delegati/kinje izražavaju odluke i želje članstva radničkog savjeta i industrijskog sindikata kojega zastupaju (odnosno, delegati/kinje služe samo kao “megafon” svojega članstva).

Radnički savjet je federacija svih sindikalnih grana svih industrija na nekom određenom geografskom području (npr. u nekoj regiji ili nekom gradu) te, između ostalih zadataka, ima zadatak edukacije, propagande i osiguravanja solidarnosti između različitih sindikata na području na kojem djeluje. Upravo iz činjenice da radnički savjet ujedinjuje sve radnike u jednu organizaciju, bez obzira na industriju ili granu industrije, on predstavlja ključan čimbenik u jačanju klasne svijesti i solidarnosti, što se može vidjeti iz primjera dva velika anarho-sindikata – talijanskog USI-ja (Unione Sindicale Italiana) i španjolskog CNT-a (Confederation National de Trabajo). Prema stavki CNT-a “teritorijalna baza organizacije povezuje sve radnike/ce jedne regije te potiče solidarnost radničke klase na klasnoj osnovi, a ne na osnovi jednog poduzeća, tvornice itd.” (J. Romero Maura, The spanish case, objavljeno u zborniku Anarchism Today, ured. D. Apteri J. Jolls, str. 75).

Sa druge strane, industrijski sindikat je federacija sindikalnih grana unutar jedne te iste industrije na nekom određenom području (tako na primjer može postojati jedan regionalni sindikat rudara, uslužnih radnika itd). Ovi savjeti služe za organizaciju borbe i poticanje solidarnosti unutar jedne industrije. Na ovaj način, radnici/e unutar jedne industrije podržavaju jedni druge, osiguravajući solidarnost ako radnici/ce unutar jednoga radnoga mjesta krenu u štrajk te time onemogućavajući da poslodavac premjestiti proizvodnju na neko drugo radno mjesto i time oslabi i uništiti borbu (više o tome zašto je ovakav način industrijskog sindikalizma esencijalan za pozitivan ishod štrajka može se naći u Alexandar Berkman, ABC of Anarchism, str. 54).

U praksi se, naravno, aktivnosti ovih dviju federacija isprepliću; radnički savjeti podupiru štrajkove i borbu unutar jedne industrije, dok industrijski sindikati podupiru akcije radničkih savjeta. Međutim, potrebno je naglasiti da se i industrijske federacije i opšte-industrijski (teritorijalni) radnički savjeti “baziraju na principima federalizma, na slobodnom udruživanju odozdo prema gore, stavljajući pravo samoodređenja svakoga člana iznad svega, te priznajući jedino ugovor na bazi zajedničkih interesa i uvjerenja” (Rudolf Rocker, Anarcho-Syndicalism, str. 53).

Pored toga što su ovakvi sindikati decentralizirani i organizirani odozdo prema gore, oni se od ostalih (žutih, birokratskih) sindikata razlikuju i po tome što nemaju stalne sindikalne čelnike/ce (birokrate). Sav sindikalni posao obavljaju izglasani radnici/e koji/e se sindikalnim aktivnostima bave poslije posla, ili, ako ih je nužno obavljati tokom radnih sati, prilikom čega dobijaju nadoknadu. Na ovaj se način sprječava stvaranje birokracije dobro plaćenih sindikalnih čelnika/ca i svi delegati ostaju u direktnom kontaktu sa radnicima/ama koje zastupaju. Budući da su i njihove plaće, uvjeti rada itd. uvjetovani njihovom sindikalnom aktivnošću oni imaju stvaran interes za stvaranje njihovog sindikata u djelotvornu organizaciju koja će zaista zastupati interese svoje baze (radnika i radnica). Nadalje, svi sindikalni „operateri“ – u svakom revolucionarnom sindikatu – su izabrani, delegirani i u svakom trenutku opozivi od strane članstva sindikata. Ako neki radnici/e, koji su izabrani od strane lokalnog radničkog savjeta ili nekog drugog sindikalnog komiteta, ne izražavaju mišljenje onih koji su ih delegirali sindikalni savjet može odbiti njihove odluke, opozvati ih i zamijeniti sa drugim radnicima/ama koji će izražavati mišljenje sindikata.

Revolucionarni sindikati su predani direktnoj akciji te odbijaju suradnju sa političkim partijama, kojeg god opredjeljenja one bile, pa bile one i radničke ili “socijalističke”. Ideja vodilja anarhosindikalizma jest ideja sindikalne autonomije – ideja da su revolucionarni sindikati svojom vlastitom snagom sposobni kontrolirati svoju borbu i izvršiti društvenu transformaciju, bez utjecaja raznih partija ili ideoloških grupa (uključujući tu i anarhističke grupe/federacije). Ovakvo stajalište ponekad se naziva „workerism“ (naziv potječe od francuske riječi „ouverierismo“), a znači termin kojim se obilježava radničko kontroliranje klasne borbe i njihovih vlastitih organizacija [2]. Suprotno tome da, poput političkih partija, bude iznad-klasna organizacija, anarhosindikat jest klasna organizacija koja je sama sposobna predstavljati težnje, nade i interese radničke klase. U anarhosindikatima nikada nije bilo “mjesta za one koji nisu bili radnici/e. Profesionalni intelektualci/ke, koji potječu iz srednje klase i koji su težili vodstvu radničke klase te stvorili ideje socijalizma kao političkog pokreta, nisu bili dio revolucionarnih sindikata. Kao posljedica toga, revolucionarno sindikalistički pokret je bio, i tako je sebe doživljavao, oblik socijalizma stvoren od strane same radničke klase ... Sindikalizam se tako pojavljuje kao veliki i herojski pokret proletarijata, kao prvi pokret koji je ozbiljno prihvatio stavku da emancipacija radničke klase treba biti djelo samih radnika i radnica, bez utjecaja intelektualaca/ki srednje klase ili političara/ki. Pojavljuje se kao pokret koji cilja uspostaviti socijalizam radničke klase, bez mrlja buržujskih apstrakcija. Jednom riječju, za sindikaliste radnici/e su sve, a ostali ništa.” (Geoffrey Ostergaard, The Tradition of Workers Control, str. 38).

Revolucionarni sindikalizam stoga je “svjesno anti-parlamentaran i anti-političan. On se stoga ne fokusira samo na odnose moći nego i na ključne probleme kojima se može srušiti ta moć. U revolucionarno sindikalističkoj doktrini istinska moć je ekonomska moć. Način na koji se uništava ta ekonomska moć jest da se svakoga radnika/cu učini moćnim/om te se tako eliminira moć kao društvena privilegija. Revolucionarni sindikalizam na taj način ukida svaku vezu između radnika/ca i države. On se suprotstavlja političkim borbama, političkim partijama i bilo kojem participiranju u parlamentarnim izborima. On odbija djelovati u zadanim granicama postojećeg poretka i države ... Iz ovih se razloga sindikalizam okreće direktnoj akciji – štrajkovima, sabotažama, zaustavljanju proizvodnje te, iznad svega, revolucionarnom generalnom štrajku. Direktna akcija ne samo da ovjekovječuje borbenost radnika/ca i odražava živim duh revolta, već u radnicima/ama budi još veći smisao za individualnu inicijativu. Permanentnim pritiskom, direktna akcija testira snagu kapitalističkog sistema na njegovom najvažnijem području – tvornici, gdje se vladajući i vladani najdirektnije suprotstavljaju.” (Murray Bookchin, The Spanish Anarchists, str. 121).

To svakako ne znači da je anarhosindikalizam “apolitičan” u smislu da apsolutno ignorira sve političke probleme. Tvrdnja o “apolitičnosti” sindikalizma je stari marksistički mit. Revolucionarni sindikalisti/ce se, kao i ostali anarhisti/ce, suprotstavljaju svim oblicima autoritarne/kapitalističke politike ali se istovremeno interesiraju i bave “političkim” pitanjima koja su vezana uz interese radničke klase. Stoga revolucionarni sindikalisti/ce ne ignoriraju državu i njezinu ulogu. Naprotiv, revolucionarni sindikalisti/ce su svjesni da država postoji kako bi zaštitila kapitalističko vlasništvo i moć. Na primjer, snažna borba britanskih sindikalista/ica “protiv robovskog rada snažno negira tvrdnju da sindikalisti ignoriraju ulogu države u društvu. Naprotiv, njihove analize birokratskog državnog kapitalizma [3] imale su snažan utjecaj na negaciju laburističkih i državno socijalističkih tvrdnji da postojeća država, putem izbora, može biti iskorištena za ostvarivanje nekih društvenih reformi.” (Bob Holton, British Syndicalism: 1900 - 1914, str. 204).

Rudolf Rocker jasno to ističe; “Anarhosindikalizmu često se prigovara kako nema interesa za politička uređenja različitih zemalja, te stoga ni interesa za političke borbe današnjice te da sve svoje aktivnosti podređuje samo i jedino ekonomskim zahtjevima. Ovakve tvrdnje proizlaze ili iz nesvjesnog ignoriranja ili iz svjesnog falsificiranja stvarnosti. Nije politička borba ta koja razlikuje anarhosindikaliste od modernih političkih partija, već su to oblik i ciljevi te borbe ... jer, napori anarhosindikalista/ica su, i danas, usmjereni prema sužavanju moći države ... Stavovi anarhosindikalista/ica prema političkoj moći današnje države potpuno su isti sa stavovima koje imaju prema sistemu kapitalističke eksploatacije ... te koriste iste načine borbe protiv ... države ... Radnik/ca ne može biti ravnodušan/na prema ekonomskim uvjetima života ... te stoga ne može ni ostati ravnodušan/na prema političkim strukturama njegove/njezine zemlje ...” (Rocker, ibid. str. 63)

Sindikalizam stoga ne ignorira političke borbe i politička pitanja, već se za političke promijene bori na isti način na koji se bori i za ekonomske promijene – direktnom akcijom i solidarnošću. Iz tih razloga revolucionarni/e sindikalisti/ce i anarhosindikalisti/ce “odbijaju bilo kakvu participaciju u radu buržoaskih parlamenata, no ne iz razloga jer nisu zainteresirani za politička pitanja, već zato što smatraju da je parlamentarni oblik borbe najslabiji i najbeznadežniji način borbe radništva” (ibid, str. 65). Revolucionarni sindikalisti/ce (kao i ostali anarhisti/ce) smatraju da političko i ekonomsko trebaju biti integrirani, a da se ta integracija treba odvijati u klasnim organizacijama tj. revolucionarnim sindikatima (ili nekim drugim organizacijama koje imaju klasni i djelomično sindikalistički karakter – poput tvorničkih savjeta ili skupština). Suprotno tvrdnji da trebaju postojati eksperti/ce koji raspravljaju o radničkim pitanjima, revolucionarni sindikalisti/ce (kao i ostali anarhisti/ce) tvrde da politika ne smije biti u rukama tzv. eksperata (političara/ki) već se treba nalaziti u rukama onih kojih se direktno tiče. Revolucionarni sindikati potiču politički razvoj svojih članova/ica kroz procese participacije i samoupravljanja.

Drugim riječima, politička se pitanja trebaju razmatrati u ekonomskim i društvenim organizacijama – u organizacijama gdje radništvo ima istinsku moć. Ovakvim stavom anarhosindikalisti/ce slijede Bakunjina koji je tvrdio da bi “bilo apsolutno nemoguće ignorirati politička i filozofska pitanja” te da “prevelika preokupiranost ekonomskim pitanjima može biti kobna za proletarijat”. Stoga revolucionarni sindikati trebaju biti otvoreni za sve radnike/ce, nezavisni od svih političkih partija te biti bazirani na ekonomskoj solidarnosti svih radnika/ca u svim zemljama, ali također treba postojati i mogućnost “slobodne rasprave svih političkih i filozofskih teorija” “ostavljajući sekcijama i federacijama slobodu da sami razvijaju svoju vlastitu politiku” budući da “politička i filozofska pitanja ... (moraju biti) predložena ... od strane samoga radništva.” (Bakunin on Anarchism, str. 301, 302, 297, 302).

Prema tome, revolucionarni sindikalisti/ce i anarhosindikalisti/ice duboko su politični u najširem smislu te riječi i to iz razloga jer teže radikalnoj promjeni svih političkih, ekonomskih i društvenih uvjeta života i institucija. Štoviše, političnost se u najužem smislu sastoji u shvaćanju da se političke reforme rješavaju zajedno sa onim ekonomskim. Revolucionarni sindikalisti/ce postaju “apolitični” u onome trenutku kada se pod politikom počinje shvaćati podupiranje partija i korištenje buržoaskih političkih institucija. Ovakvo stanovište identično je sa uobičajenim anarhističkim stavovima po ovom pitanju.

To nas dovodi do još jedne bitne razlike između revolucionarnog sindikalizma i žutog sindikalizma. Naime, cilj revolucionarnog sindikalizma jest mijenjanje društva, a ne samo djelovanje u okvirima tog društva. Stoga, dok su cilj žutog sindikalizma reforme, revolucionarni sindikalizam kao svoj cilj uzima socijalnu revoluciju. Za revolucionarne sindikaliste/ice sindikat “ima dvojaku ulogu: permanentnim pritiscima on teži osigurati trenutno poboljšanje uvjeta života radničke klase. Ali, daleko od toga da se zadovolje prolaznim boljitcima, radnici/ce trebaju stvoriti mogućnost za osnovni akt sveobuhvatne emancipacije tj. za eksproprijaciju kapitala.” (Emile Pouget, No Gods, No Masters, str. 71). Tako revolucionarni sindikalizam teži ostvarivanju reformi putem direktne akcije, kao što putem te borbe, ili točnije generalnog štrajka, teži stvoriti mogućnost za revoluciju. Uistinu, svaki “željeni boljitak mora se oduzeti direktno kapitalistima... (te) mora uvijek predstavljati redukciju kapitalističkih privilegija kao i samo djelomičnu eksproprijaciju.”(ibid, str. 73)

Iz ovih je razloga Emma Goldman tvrdila:

“Naravno da se i revolucionarni sindikalizam, poput žutog sindikalizma, bori za trenutni boljitak radničke klase, ali se ne zavarava time da radnici mogu očekivati humane uvijete od nehumanog ekonomskog ustroja društva. Stoga on od neprijatelja prosto uzima ono što mu silom može oduzeti: no, u krajnjim instancama, revolucionarni sindikalizam cilja, i svu svoju energiju usmjeruje, ka potpunom ukidanju najamnog sistema.”

“Revolucionarni sindikalizam ide i dalje: on cilja osloboditi radništvo od svih institucija koje kao cilj nemaju slobodan razvoj proizvodnje za dobrobit cijelog čovječanstva. Ukratko, krajnji cilj revolucionarnog sindikalizma jest rekonstrukcija društva od današnjeg oblika centralizirane, autoritarne, i brutalne države do društva baziranog na slobodnom i federativnom grupiranju radnika/ca na linijama ekonomske i društvene slobode.”

“Imajući u vidu ovaj cilj, revolucionarni sindikalizam djeluje u dva smjera: u smjeru potkopavanja postojećih institucija te u smjeru razvijanja i edukacije radništva, na održavanju duha solidarnosti, kako bi radnike/ce pripremio za potpuni i slobodan život jednom kada kapitalizam bude ukinut.”

“Revolucionarni je sindikalizam, u suštini, ekonomski izraz anarhizma [tj. slobodarskog komunizma – prim. Solidarnost]...” (Red Emma Speaks, str. 68)

To nam, s druge strane, objašnjava i zašto su revolucionarni sindikati strukturirani na takav, slobodarski način. Sa jedne strane, takav tip organizacije odražava važnost opunomoćenja svakog radnika/ce, stvarajući tako sindikat koji je decentraliziran i samoupravan, sindikat u kojem svaki član i članica igra ključnu ulogu u determiniranju politike i aktivnosti sindikata. Participacija osigurava da anarho-sindikat postane “škola volje” (da upotrijebimo Pougetov izraz) te omogući radnicima/cama da nauče direktno upravljati samima sobom, bez utjecaja države ili vlade. Sa druge strane, “u isto vrijeme dok revolucionarni sindikalizam upreže svoje napore prema pritisku na kapitalizam, on također pokušava izgraditi novi društveni poredak u okvirima staroga. Tako revolucionarni sindikati i ‘radnički savjeti’ nisu samo sredstvo borbe i instrumenti socijalne revolucije; već su oni ujedno i sama struktura oko koje se izgrađuje slobodno društvo. Radnici/ce trebaju biti educirani (putem svoje vlastite aktivnosti u sindikatu) za borbu koja za cilj ima uništenje starog vlasničkog sistema, kao i za zadatak rekonstruiranja bez-državnog, slobodnog društva. Ova dva zadatka su nerazdvojiva.” (Murray Bookchin, ibid, str. 121). Revolucionarni sindikat jest predložak za buduće društvo, društvo koje je (poput revolucionarnih sindikata) na svim nivoima decentralizirano i samoupravno.[4]

Iz svega izrečenog postaje jasno da se revolucionarni sindikalizam od žutog sindikalizma razlikuje svojom strukturom, metodama i ciljevima. Struktura, metode i ciljevi revolucionarnog sindikalizma jasno su anarhistički. Stoga ni ne iznenađuje da je vodeći teoretičar revolucionarnog sindikalizma, Fernand Pelloutier, tvrdio da sindikat koji “upravlja sobom na anarhističkim principima”, mora postati “praktična škola anarhizma.” (No Gods, No Masters, str. 55, 57). Nadalje, većina anarhosindikalista/ica, uz tradicionalni industrijski pristup koji se vezuje uz revolucionarni sindikalizam, podupire i komunalne organizacije (organizacije zajednice) te njihovu borbu. Dok smo se mi u ovom izlaganju uglavnom orijentirali na industrijsku stranu revolucionarnog sindikalizma (iz prostog razloga jer ona predstavlja ključni aspekt revolucionarnog sindikalizma), potrebno je istaknuti da revolucionarni sindikalizam može, i proširuje sebe na borbu unutar zajednice, tako da svi ovi navedeni principi borbe imaju šire značenje (tako se pojavljuju oblici borbe poput sindikalizma zajednice kao sredstva za stvaranje skupština susjedstva). Stoga je neistina da anarhosindikalizam ignorira komunalne organizacije i borbu unutar zajednice, što se može vidjeti i iz historije španjolskog CNT-a (CNT je, na primjer, pomogao organizirati štrajkove stanara/ki za smanjivanje rente na iznajmljivanje stanova).

Važno je istaknuti i to da su revolucionarni sindikati otvoreni za sve radnike, bez obzira na njihova politička mišljenja (ili nedostatak istih). Revolucionarni sindikat postoji kako bi obranio interese radništva, a na anarhističkim se principima organizira kako bi osigurao da interesi svakog člana/ice budu izraženi. To, s druge strane, znači da je revolucionarno sindikalistička organizacija drugačija od organizacije revolucionarnih sindikalista. Ono što taj sindikat čini revolucionarnim jest njegova struktura, ciljevi i metode. Očito je da se unutar revolucionarnog sindikata stvari mogu mijenjati (što vrijedi za svaku organizaciju koja funkcionira na demokratskim principima), te su ti procesi promjena iskušenja koje anarhosindikalisti/ce pozdravljaju, ne bježeći od njih. Budući da je takav sindikat samoupravan, njegova je borbenost i politički sadržaj determiniran njegovim članstvom. Kao što je to izrazio Pouget, sindikat “pruža otpor poslodavcima u geometrijskom razmjeru sa otporom koji stvaraju njegovi članovi.”

Unutar revolucionarno sindikalističkog pokreta postoje dva glavna pristupa u građenju revolucionarnih sindikata – dual-sindikalistički (dvostruki sindikalizam) i “boring from within” pristup (doslovno; “bušenje iznutra”). Prvi pristup zagovara stvaranje novih, revolucionarnih sindikata kao opozicije postojećim sindikatima. Ovaj je pristup, kako u prošlosti tako i danas, najprisutniji i najzastupljeniji pristup u građenju revolucionarnih sindikata (američki, talijanski, španjolski, švedski i mnogi drugi revolucionarni sindikalisti/ce stvarali su svoje sindikate u vremenu vrhunca sindikalizma između 1900. i 1920. godine). Pristup “boring from within” jednostavno razumijeva rad unutar postojećih sindikata kako bi se iste pokušalo reformirati i u krajnjoj ih se instanci pokušalo pretvoriti u revolucionarne sindikate. Ovaj je pristup bio najprisutniji među francuskim, britanskim i djelom američkim sindikalistima/cama.

Međutim, ovi pristupi, iako različiti, nisu u totalnoj opoziciji. Mnogi dual-sindikati stvoreni su od strane revolucionarnih sindikalista/ica koji su u početku djelovali unutar žutih sindikata. U trenu kada su postali siti birokratske sindikalne mašinerije i pokušaja da reformiraju takve sindikate, odvojili su se od žutih sindikata i stvorili nove, revolucionarne sindikate. Slično tome, dual-sindikalisti/ce poduprijet će određene borbe žutih sindikata i često će biti “two carders” (tj. članovi/ice i revolucionarnih i žutih sindikata). Prije nego da se izoliraju od većine žutih sindikata, dual sindikalisti/ce biti će u kontaktu sa njima tamo gdje je to potrebno i značajno za njih – na radnim mjestima i u borbi, radije nego na sastancima žutih sindikata koje većina radnika/ca ionako ne posjećuje. Dual-sindikalisti/ce tvrde da su žuti sindikati, poput države, previše birokratizirani da bi mogli biti izmijenjeni, te je stoga i sam pokušaj da ih se reformira gubljenje vremena i energije (te ističu kako je veća mogućnost da će takvi sindikati izmijeniti ideje “boring from within” sindikalista/ica).

No, bez obzira na to koji pristup preferiraju, revolucionarni sindikalisti/ce podupiru i ističu važnost autonomnih (direktno-demokratskih) organizacija radnika/ca unutar radnoga mjesta. Također, oba pristupa potiču stvaranje mreža revolucionarno sindikalističkih aktivista/ica koje služe za širenje anarhističkih/revolucionarno sindikalističkih ideja unutar radnoga mjesta (takav tip organizacije poznat je pod nazivom “industrijske mreže”). Takve mreže mogle bi biti inicijalni koraci i osnovno sredstvo za stvaranje revolucionarnih sindikata na radnim mjestima. Takve bi grupe, tokom sindikalnih borbi, podupirale revolucionarno sindikalističke taktike i “rank and file” (baznu) organizaciju, stvarajući tako potencijal za građenje revolucionarnih sindikata, budući bi se revolucionarno sindikalističke ideje širile među radništvom te im ukazivale na to kako revolucionarni sindikalizam djeluje u praksi.

Dok imena “revolucionarni sindikalizam” i “anarho-sindikalizam” datiraju iz Francuske 1890-ih godina, ideje vezane uz ta imena imaju dulju povijest. Anarho-sindikalističke ideje razvijale su se nezavisno u mnogim zemljama i vremenima. Po Rudolfu Rockeru, sam anarho-sindikalizam je bio “direktan nastavak onih društvenih kretanja koja su se oblikovala u okrilju Prve internacionale a koja su bila najbolje shvaćena i prihvaćena od strane slobodarskog krila ove velike alijanse. Njegove teorijske pretpostavke bazirane su na učenjima slobodarskog ili socijalističkog anarhizma, dok je oblik organizacije uvelike preuzet iz revolucionarnog sindikalizma.” (Anarcho-syndicalism, str. 49)

Zaista, svatko tko je upoznat sa radom Bakunjina ubrzo će vidjeti da su mnoge njegove ideje naznačile ono što će kasnije biti poznato kao revolucionarni sindikalizam. Na primjer, Bakunjin je tvrdio da “organizacije strukovnih sekcija, njihove federacije u Internacionali, i njihovo zastupništvo u Komorama rada, ne samo da stvaraju visoku školu, u kojoj radnici/ce Internacionale, kombinirajući teoriju i praksu mogu i moraju izučavati ekonomsku znanost, već one u sebi nose živuće klice novog društvenog poretka koji će zamijeniti buržoasko društvo. One ne stvaraju samo ideje nego i činjenice same budućnosti.” (Citirano iz Rockera, ibid, str. 45). Bakunjin je neprestano naglašavao da su sindikati (ekonomska radnička udruženja) “jedino djelotvorno oružje koje radnici/ce mogu upotrijebiti protiv buržoazije”, kao što je naglašavao i važnost solidarnosti te korijenite i osnažavajuće efekte štrajkova kao i važnost generalnog štrajka kao sredstva koje “prisiljava društvo da odbaci svoju staru koru.” (The Basic Bakunin, str. 150, 153).

(Ovdje moramo istaknuti kako mi ne tvrdimo da je Bakunjin “izmislio” revolucionarni sindikalizam. Daleko od toga. Mi samo tvrdimo da je Bakunjin izrazio ideje koje su već bile razvijene unutar radničke klase, te tako postao, ako želite, “glasnogovornik” ovih slobodarskih tendencija unutar radničkog pokreta, kao što je na mnogo načina pripomogao i u razjašnjavanju ovih ideja. Tako, riječima Emme Goldman: “značajka koja odvaja revolucionarni sindikalizam od većine filozofija jest ta da on predstavlja revolucionarnu filozofiju radništva, koncipiranu i rođenu u konkretnoj borbi i iskustvu samih radnika/ca – a ne na sveučilištima, fakultetima, knjižnicama ili u glavama nekih znanstvenika/ca.” (ibid, str. 65-6). Ovaj se argument također odnosi na Bakunjina i Prvu Internacionalu.)

Prema tome, suprotno tome da predstavlja neku vrstu revizije anarhizma ili da bude neka vrsta “polu-marksističkog” pokreta, sindikalizam je ustvari nastavak razvijanja Bakunjinovih ideja i ideja anarhista unutar Prve Internacionale (iako sa nekim neznatnim razlikama) koje su se razvijale nakon katastrofalnog iskustva “propagande dijelom”. Slijedeći beskrajne besmislice koje su marksisti/ce (i liberali/ke) pisali o Bakunjinu nije teško razumjeti zašto marksisti/ce obijaju vidjeti anarhističke korijene revolucionarnog sindikalizma; ne bivajući svjesni Bakunjinovih ideja, oni misle da su anarhizam i revolucionarni sindikalizam krajnje suprotni, dok je ustvari (da upotrijebimo riječi Emme Goldman) revolucionarni sindikalizam “u suštini ekonomski izraz anarhizma” te se “pod Bakunjinom i latinskim radnicima [Prve Internacionale] kovala unutar industrijskih i sindikalističkih linija.” (Red Emma Speaks, str. 66, 68). Slično tome, poznato je da je američka Crna Internacionala (organizirana od strane anarhista/ca 1880-ih godina) “dvadeset godina prije predvidjela anarhosindikalizam”, te da su “principi industrijskog sindikalizma, koji su bili anticipirani od strane Industrijskih radnika svijeta (IWW), posljedica svjesnih napora anarhista/ca... koji su nastavili afirmirati ... principe za koje su čikaški anarhisti dali svoje živote.” (Salvatore Salerno, Red November, Black November, str. 51, 79).

Osim toga, ideje slične anarho-sindikalizmu razvijale su se i nezavisno od slobodarskog krila Međunarodnog udruženja radnika (Prve internacionale) gotovo četrdeset godina prije u Britaniji. Ideja da se radnici/ce trebaju organizirati u sindikate, upotrebljavati direktnu akciju i razviti društvo bazirano oko sindikalnih federacija razvijale su se unutar ranog radničkog pokreta u Britaniji. The National Consolidated Trade Union of Great Britain and Ireland (Nacionalni konsolidirani sindikat Velike Britanije i Irske) imala je, kako je to izrazio ekspert za rani britanski radnički pokret, “viziju [koja je bila] suštinski revolucionarno sindikalistička, vođena decentraliziranim socijalizmom u kojem sindikati ... dobivaju produktivni kapacitet da čine sebe kolektivno samodostatnima”, a sindikat baziran na “House of Trade” nadomjestio bi postojeću državu. (Noel Thompson, The Real Rights of Man, str. 88). Ovaj pokret također je razvio ideje mutualističkih banaka desetljeće prije no što ih je Proudhon stavio na papir.

Revolucionarni sindikalizam i anarho-sindikalizam teorijski se i organizacijski baziraju na učenjima slobodarskog socijalizma (anarhizma). Revolucionarni sindikalizam kombinira svakodnevnu borbu za reforme i poboljšanje uvjeta života radničke klase unutar postojećeg sistema (što postiže direktnom akcijom, a postignute reforme uzima samo kao parcijalne uspjehe) zajedno sa dugoročnim ciljem uništenja kapitalizma i državnosti. Cilj revolucionarnog sindikalizma jest radničko samoupravljanje proizvodnjom i distribucijom – društvo koje se postiže sredstvom socijalne revolucije - samoupravljanje koje se već unutar ovog sistema ostvaruje u revolucionarnom sindikatu, i na čijem principu isti počiva.

Revolucionarni sindikalisti/ce smatraju da su takve organizacije suštinske za uspješno građenje anarhističkog društva, budući da takvi sindikati omogućuju stvaranje novog svijeta u ljušturi staroga, čineći tako veliki dio populacije upoznatim sa dobrobitima anarhističkog oblika organizacije i borbe. Nadalje, revolucionarni sindikalisti/ce tvrde da oni koji odbacuju revolucionarni sindikalizam iz razloga “jer vjeruje u permanentnu organizaciju radničke klase” te zahtijevaju “da se radnici organiziraju ‘spontano’ u samom trenu revolucije” ustvari promoviraju “iluziju stvorenu da ostavi ‘revolucionarni pokret’ u rukama tzv. educirane klase [ili] tzv. ‘revolucionarne partije’ ... [što znači] da se od radnika/ca jedino očekuje da dođu na ‘svadbenu zabavu’ kada se treba boriti, a u normalnim vremenima teoretiziranje ostave specijalistima i studentima” (Albert Meltzer, Anarchism: Arguments for and Against, str. 57). Revolucionarni sindikalisti/ce sindikat vide kao “školu” anarhizma, kao “klicu socijalističke ekonomije budućnosti, elementarnu školu socijalizma općenito ... [mi trebamo] posaditi ove klice dok još ima vremena i dovesti ih do najvišeg mogućeg razvoja, kako bi zadatak nadolazeće socijalne revolucije učinili što lakšim i osigurali njezinu permanentnost.” (Rudolf Rocker, ibid, str. 52) Samoupravno društvo može biti stvoreno jedino samoupravnim sredstvima, a budući da samo samoupravna praksa može osigurati takav uspjeh, potreba za slobodarskom narodnom organizacijom je suštinska [5]. Revolucionarni sindikat se vidi kao ključni kolosijek na kojem radnička klasa može pripremiti sebe za revoluciju i naučiti se direktnom upravljanju svojim životima. Na ovaj način revolucionarni sindikalizam stvara, da upotrijebimo Bakunjinove riječi, stvarnu politiku naroda, koja ne stvara parazitsku klasu političara i birokrata. (“Mi želimo emancipirati sebe, osloboditi sebe” pisao je Pelloutier, “ali ne želimo izvršiti revoluciju i riskirati našu kožu kako bi socijalista Petra postavili na mjesto radikala Pavla.”)

To što revolucionarni sindikalisti/ce većinu energije usredotočuju na stvaranje revolucionarnih sindikata i što zagovaraju permanentnu organizaciju radničke klase svakako ne znači da ne podupiru organizacije koje su spontano stvorene od strane radnika u borbi (kao što su to radnička vijeća, tvornički komiteti itd.). Anarho-sindikalisti/ce i revolucionarni sindikalisti/ce odigrali su velike uloge u ovim vrstama organizacija (što se može vidjeti na primjerima Ruske revolucije, tvorničkih okupacija u Italiji 1920-ih, itd.) [6]. To proizlazi iz činjenice što revolucionarni sindikalizam djeluje kao katalizator za militantnu radničku borbu i suprotstavlja se klasno-kolaboracionističkim tendencijama sindikalnih birokrata i ostalih radničkih fakira. Tako, revolucionarno sindikalističke aktivnosti moraju uključivati i poticanje stvaranja samoupravnih organizacija gdje iste već ne postoje, stoga podupiru i potiču stvaranje takvih spontanih pokreta nadajući se da će se isti pretvoriti u bazu za revolucionarni sindikalistički pokret ili u uspješno izvršenu revoluciju. Osim toga, većina anarhosindikalista/ica je svjesna da je mala vjerojatnost da će svaki radnik/ca, ili čak većina njih, biti u revolucionarnim sindikatima prije no što revolucionarni period počne. To znači da će nove organizacije, stvorene spontano u borbi od strane same radničke klase, biti okosnica društvene borbe i post-kapitalističkog društva, prije negoli će to biti sami sindikati kao takvi. Sve što sindikati mogu ostvariti jest dati praktičan primjer kako se organizirati na slobodarski način unutar kapitalizma i državnosti, i činiti samo dio okosnice slobodnog društva, zajedno sa spontano stvorenim organizacijama radničke klase.

Stoga, u borbi spontano stvorene organizacije radnika/ca igraju važnu ulogu u revolucionarno sindikalističkoj i anarho-sindikalističkoj teoriji. To i ne iznenađuje, budući da revolucionarni sindikalisti/ce zagovaraju stajalište da su radnici/ce, a ne avangarda elitnih političkih teoretičara/ki, ti koji trebaju stvarati svoje vlastite organizacije, kontrolirati svoju borbu (i eventualno svoju revoluciju) u svojem vlastitom interesu. Stoga nije presudno da li je neka specifična organizacija revolucionarno-industrijski sindikat, radnički savjet ili neka druga radnička formacija. Presudna je stvar to da su iste stvorene i vođene od strane samih radnika/ca. U međuvremenu, anarhosindikalisti/ce ostaju industrijski gerilci koji dovode klasni rat na nivo proizvodnje kako bi izborili ustupke sada i ovdje, te jačali tendencije prema anarhizmu, pokazujući kako su direktna akcija i slobodarska organizacija efektivni te da mogu izboriti parcijalne ustupke od strane kapitalističke i državne moći.

I na kraju, potrebno je istaknuti da, iako revolucionarni sindikalizam ima anarhističke korijene, nisu svi revolucionarni sindikalisti/ce anarhisti/ce. Nekolicina marksista/ica bili su revolucionarni sindikalisti/ce, posebno u SAD-u gdje su sljedbenici Daniela De Leona podržali industrijski sindikalizam i pomogli u stvaranju Industrijskih radnika svijeta. Irski socijalist James Connelly također je bio marksistički sindikalist, kao što je to bio Big Bill Haywood, lider u IWW i član Socijalističke partije SAD-a. Marksistički sindikalisti/ce općenito preferiraju više centralizacije unutar revolucionarnih sindikata (do danas je IWW bio najviše centralizirani revolucionarni sindikat) te često tvrde da je politička borba potrebna za potpun rad sindikata [7]. Nepotrebno je napomenuti da se revolucionarni sindikalisti/ce i anarhosindikalisti/e ne slažu s tim te tvrde da centralizacija ubija duh revolta i slabi stvarnu snagu sindikata (Rudolf Rocker, Anarcho-Syndicalism, str. 53) te da političke partije bespotrebno razdvajaju radničku klasu, kao što su i neefektivne u usporedbi sa revolucionarno sindikalističkom borbom (ibid, str. 51) Stoga, nisu svi revolucionarni sindikalisti/ce anarhisti/ce, niti su svi anarhisti/ce revolucionarni sindikalisti/ce. Oni anarhisti/ce koji se smatraju revolucionarnim sindikalistima/cama često upotrebljavaju termin “anarho-sindikalizam” kako bi istaknuli činjenicu da su istovremeno i anarhisti/ce i sindikalisti/ce, te kako bi izrazili slobodarske korijene revolucionarnog sindikalizma.

Za daljnje upoznavanje sa idejama anarhosindikalizma, “Anarcho-Syndicalism” Rudolfa Rockera je klasično djelo i dobar početak. Valja još naglasiti i knjigu britanskog sindikalista Toma Browna “Syndicalism” kao i knjigu Daniela Guerina “No Gods, No Masters” koja sadrži i članke vodećih teoretičara/ki revolucionarnog sindikalizma.

***

[1] U engleskom jeziku, sa kojega prevodimo ovaj tekst, termin ''syndicalism'' označava borbene, revolucionarne sindikate, dok termin ''trade unionism'' označava reformističke sindikate. Budući bhs jezik ne poznaje ovakvu razliku u ovim terminima, te ih prevodi kao istoznačne, u daljnjem ćemo tekstu, u nedostatku boljih termina, za termin ''syndicalism'' koristi termin ''revolucionarni sindikalizam'', a za termin ''trade unionism'' korist ćemo termin ''reformistički sindikalizam''. Također, u daljnjem tekstu termin revolucionarni sindikalizam upotrebljavat ćemo za zajedničke ideje koje zastupaju anarhosindikalisti/ce sa jedne, i revolucionarni/e sindikalisti/ce sa druge strane (razlika između ove dvije koncepcije istaknuta je u idućem paragrafu).
[2] U našem jeziku najprikladniji prijevod bi bio „proleterizam“. (prim. Solidarnost)
[3] Državno-birokratski kapitalizam: društveno-ekonomsko uređenje u takozvanim „socijalističkim“ zemljama, uključujući SFRJ, SSSR i njegove satelite. (prim. Solidarnost)
[4] Daleko od toga da se zavaravamo kako se slobodarski komunizam može izgraditi „u krilu“ kapitalizma. Ne može. Kapitalizam funkcionira po principima robne proizvodnje, i ima veoma jak sistem kooptacije postojećih „alternativa“ – lažnih ili stvarnih – koje se mogu pojaviti nasuprot njemu. Stoga anarho-sindikalizam u svojim organizacijskim principima i strukturama vidi embrion i polugu za stvaranje totalnog samoupravljanja, ali koje može pobijediti isključivo rušenjem kapitalističkih odnosa, tj. osnovnog odnosa na kome počiva cjelokupna eksploatacija i nejednakost: najamnog ropstva. (prim. Solidarnost)
[5] Drugim riječima, „revolucionarna organizacija mora shvatiti da se protiv otuđenja ne može boriti otuđenim načinima borbe.“ (Guy Debord, Društvo spektakla, teza 122 – nap. Solidarnost)
[6] Štoviše, tokom ruske revolucije Grigori Petrovič Maksimov, urednik anarho-sindikalističkih novina „Glas rada“, zalagao se za direktnu podršku i izgradnju revolucije putem postojećih tvorničkih komiteta, protiveći se mišljenjima nekolicine suradnika da se trebaju graditi revolucionarni sindikati, pošto već postoje revolucionarne organizacije radničke klase u vidu fabrikoma koje teže samoupravljanju i socijalnoj revoluciji. (prim. Solidarnost)
[7]. Vrijedi napomenuti da je danas upitno koliko je IWW „revolucionarni sindikat“. U svakom slučaju, ne radi se o anarho-sindikatu. Politika „apolitičnosti“ pokazala se pogrešnom, jer sve što se postiglo odricanjem političkih diskusija je odricanje od političkog sadržaja, što nije smisao revolucionarne organizacije. Ovu pojavu radije označavamo nazivom „industrijski sindikalizam“. (prim. Solidarnost)

[Originalno objavljeno na Anarchist FAQ ( http://www.anarchistfaq.org) pod naslovom „What is anarcho-syndicalism?“ Sa engleskog preveo Mate Ćosić. Dodatne izmjene i napomene: Solidarnost – BiH.]

Izvor: http://www.masa-hr.org

Trivo Inđić: Razvoj anarhističkih ideja na tlu jugoslavenskih zemalja

Anarhističke ideje stižu u jugoslovenske zemlje u drugoj polovini 19 veka, pre svega posredstvom Jugoslovena koji su radili ili se školovali u evropskim zemljama, u kojima je radnički i socijalistički pokret bio razvijeniji. Tako je jedan od prvih pristalica ideja Proudhona bio srpski socijalist Živojin Žujović (1838-1870), koji se sa njima upoznao u vreme studija u Munchenu i Zurichu, gde je izučavao pravne i ekonomske nauke. On je bio ujedno i prvi socijalist u Srbiji i učitelj organizatora i teoretičara srpskog radničkog pokreta Svetozara Markovića (1846-1875). U Švajcarskoj je bila brojna kolonija južnoslavenskih studenata i revolucionara, koja se nalazila u kontaktu sa Bakunjinom i Slovenskom sekcijom Jurske federacije. Tu su se nalazili i Jovan Žujović, Manojlo Hrvaćanin, Pera Todorović i drugi. Početkom jula 1872 održan je u Zurichu i kongres srpskih socijalista kome je prisustvovao i Bakunjin i na kome je usvojen program Srpske socijalističke partije.Borba južnoslavenskih zemalja za nacionalno oslobodjenje (pre svega protiv okupacije ovih zemalja od strane Austro-Ugarske i Turske imperije) podstiče i šire prihvatanje modernih slobodarskih ideja. Tako je u Bosansko-hercegovačkom ustanku 1875 postojala i jaka leva struja sa naglašenim socijalnim programom, koju je predvodio Vasa Pelagić, a u kojoj su delovali i anarhisti Manojlo Hrvaćanin (1849-1909), Kosta Ugrinić (1848-1933) i drugi. U ovom ustanku su učestvovali mnogi anarhisti iz Italije (čak je i Malatesta pokušao dva puta da udje u Bosnu i Hercegovinu, ali bez uspeha), Rusije i drugih evropskih zemalja.

Početkom aprila 1871 u Ljubljani je boravio Johan Most i stupio u vezu sa članovima tamošnjeg Radničkog društva. Matija Kunc je, kao predsednik ovog društva, širio Mostove ideje. U brojnim procesima protiv radikalnog krila austro-ugarskih socijalista u Zagrebu 1884, te u Celovcu i Gratzu stradali su i hrvatski i slovenački anarhisti.

Preko Trsta i Ankone stižu anarhistički uticaji u Dalmaciju, Istru i Sloveniju, posredstvom R. Golouha, Djovania Marcetia, Ivana Endlihera i drugih. U Rovinju (1904) i Splitu (1908) dolazi do javnih anarhističkih manifestacija. U Splitu je osnovan čak i fudbalski klub “Anarh” [1] koji je radio više decenija. Hrvatski učitelj Miloš Krpan održava veze sa švajcarskim anarhistima još od 1898, šireći anarhističke ideje u grupi tzv. nezavisnih socijalista u Slavonskom Brodu. U selu Duboviku, u okolici Slavonskog Broda, on je pokušao osnovati i međunarodnu anarhističku koloniju (1909 i 1910). Vlasti Madjarske i Austrije zabranjivale su unošenje i širenje anarhističkih listova i knjiga u južnoslovenskim zemljama koje su bile pod njihovom okupacijom.

Slobodarske ideje stižu u Makedoniju preko makedonskih omladinaca koji su krajem 19 veka studirali u Švajcarskoj i Bugarskoj. U Ženevi su 1897-1898 oni izdavali i dva anarhistička lista: “Glas” i “Odmazda” (Otmachtenie), u okviru tzv. Makedonskog tajnog revolucionarnog komiteta, koji se borio za oslobodjenje od Turske i za stvaranje Balkanske socijalističke federacije. Ideje ruskog narodnjaštva i anarhizma prihvata i prvi makedonski socijalist Vasil Glavinov (1869-1929), sa kojim se u Sofiji upoznao i Goce Delčev (1872-1903), vodeća figura u borbi za oslobodjenje Makedonije, osnivač Tajne makedonsko-odrinske revolucionarne organizacije (oktobra 1893 u Solunu) i vodja revolucionarnog Ilindenskog ustanka (1903). Ovaj ustanak je doveo do stvaranja Kruševske republike, prve socijalističke republike na Balkanu, koja je trajala skoro tri meseca. Delčev je bio u bliskim vezama i prijateljstvu sa istaknutim bugarskim anarhistima Mihailom Geržikovim i Vrbanom Kilifarskim. Oko Delčeva su se okupili i mnogi drugi borci za nezavisnu Makedoniju - anarhisti, medju kojima je i Petar Mandjukov (1879-1966), koji je u Skoplju objavio “Azbuku anarhističkog učenja” (1898), Dame Gruev (1871-1906), Jane Sandanski (1872-1915), Nikola Karev (1877-1905), Dimo Hadjidimov (1875-1924) itd. Makedonskim anarhistima pripada i tajna teroristička grupa “Brodara” (Gemidjija) iz Soluna (Jordan Popjordanov, Marko Bo1nakov, Dimitar Meèev, Konstantin Kirkov, Pavel Žatev, Milan Arsov, Vladimir Pingov, itd.) koji su nizom atentata na javne objekte i ustanove hteli da privuku pažnju svetske javnosti na borbu Makedonije za nezavisnost, tokom aprila 1903. Neki od ovih atentatora su poginuli, a ostali su uhvaćeni, osudjeni na smrt ili na progonstvo u Malu Aziju (u Tursku). Izmedju 1910 i 1912 djeluje anarhistička Medjunarodna revolucionarna balkanska asocijacija “Crvena braća”, sa ograncima u Solunu, Strumici, Kumanovu i Kratovu, boreći se protiv Turske a za slobodnu Makedoniju.

Borba za nacionalno i socijalno oslobodjenje Bosne i Hercegovine, koja se nalazila pod austro-ugarskom okupacijom od 1878 godine, kulminira u pojavi omladinskog revolucionarnog pokreta anarhističke inspiracije poznatog kao “Mlada Bosna”. Prvo je Bogdan Žerajić (1886-1910), veliki poklonik Kropotkina, pucao na poglavara Bosne i Hercegovine generala Varešanina, juna 1910. Poslednjim metkom ubio je sebe, dok je general ostao nepovredjen. Policija je sa Žerajićevog leša otkinula glavu i zadržala je u policijskoj zbirci kao specimen (uzorak) glave anarhiste, a trup je tajno sahranila. Omladina je pronašla njegov grob, posećivala ga, kitila cvećem i na njemu se zaklinjala da će raditi na ostvarivanju ideala slobode. Ovaj kult Žerajića prvi je započeo Vladimir Gaćinović. Drugi omladinac - Luka Jukić - pucao je na bana Cuvaja u Zagrebu juna 1912, ali bez uspeha. Jukić je osudjen na doživotnu robiju, koju je izdržavao do propasti Austro-Ugarske. Sa njime je osudjen na pet godina robije i August Cesarec(1893-1941), književnik i budući urednik levičarskih časopisa (”Plamen”,1919). Atentat na austrougarskog prestolonaslednika i poslednjeg izdanka dinastije Habsburga Franza Ferdinanda, organizovala je u Sarajevu 28 juna 1914 grupa Mladobosanaca. Prvo je na prestolonaslednika bacio bombu tipografski radnik Nedeljko Čabrinović (1895-1916), ali bomba nije odmah eksplodirala, pa je Ferdinand produžio vožnju automobilom. Onda je Gavrilo Princip (1894-1918) pucao iz revolvera na prestolonaslednika i ubio ga. Zbog toga je osudjeno 25 zaverenika. Na smrt je, pored ostalih, osudjen i Danilo Ilić (1890-1915), vešanjem, a ostali na doživotnu ili tešku dugogodišnju tamnicu, gde su umoreni gladju ili bolešću. Sam Princip je osudjen na dvadeset godina teške robije gde je, mučen i bolestan, i umro. Čabrinović je na sudjenju naveo svoje anarhističko uverenje kao razlog atentata. Umro je i on u zatvoru, od gladi i duševnih patnji, u svojoj dvadesetoj godini života. Duhovni začetnik mladobosanske anarhističke inspiracije je bio Vladimir Gaćinović (1890-1917), koji se na studijima u Ženevi i Lozani najviše družio sa ruskim revolucionarima, koji su emigrirali iz svoje zemlje nakon revolucije iz 1905. Bio je pobornik Bakunjina, Kropotkina, ruskih narodnovoljaca, prijatelj Viktora Seregea, Natansona, Martova, Trockog. Otrovan je u avgustu 1917, u Freiburgu (Švajcarska), uz saradnju austrijske, srpske i francuske policije. Revolucionarni i književni rad Dimitrija Mitrinovića (1887-1953) takodje je snažno uticao na nacionalno-oslobodilačke ideje južnoslovenske omladine i sadržao je u sebi izraženu anarhističku komponentu. Mitrinović se od 1914 nastanjuje u Londonu, gde je i umro, a bio je i u prijateljstvu sa Kropotkinom, Gustavom Landauerom, Herbertom Readom i drugim anarhistima.

Sa mladobosancima je u tesnoj vezi bila i grupa “Preporod” iz Ljubljane (Slovenija), okupljena 1911-1912 oko istoimenog lista. U toj grupi najaktivniji su bili France Fabijančić i Ivan Endliher, sa kojima je vezu održavao i Gaćinović. Ove dve grupe je, naročito izmedju 1910 i 1914 godine, spajala ideja oslobodjenja i ujedinjenja Jugoslavije i rad na stvaranju jedinstvenog jugoslovenskog revolucionarnog omladinskog pokreta. Endliher je umro u zatvoru u Gratzu (Austrija) 1915 godine, jer je i on bio uhapšen posle sarajevskog atentata. Revolucionarni sindikalizam iz Ugarske prihvataju u Vojvodini anarhisti okupljeni oko Krste Iskruljeva (1881-1914), koji je bio najprisniji saradnik Ervina Szaboa, Istaknutog madjarskog teoretičara anarhosindikalizma.

U Srbiji posle Jovana Žujovića liberterske ideje prihvataju Dragiša Stanojević (1844-1918), Mita Cenia (1851-1888), Pera Todorović (1851-1907) - osnivač prvog socijalističkog časopisa “Rad” (1874) i prijatelj Bakunjina iz zurichških dana, gde je studirao pedagogiju - zatim Jovan Zujović (1856-1936), čuveni geolog i predsednik Srpske akademije nauka, Sava Popović (1898-1942), slikar i prijatelj D.Mitrinovića i Herberta Reada, buntovni pesnik eksperimentator (1899-1943), itd. U prvoj deceniji 20 veka u Srbiji se javlja i anarhosindikalizam (listovi “Proleter”, 1906, “Radnička borba”, 1907) i pristalice direktne akcije (”direktaši”) kao levo krilo Srpske socijaldemokratske partije. Tu su glavni akteri Krsto Cicvarić (1879-1944), pokretač mnogih listova (”Hleb i sloboda”, 1905, “Radnička borba”, 1907), osnivač anarhističkih klubova i pisac knjige “Iz anarhističkog programa” (1909). Posle prvog svetskog rata povukao se iz pokreta. Milorad Popović (1874-1905) je u Parizu osnovao Jugoslovensko radno društvo i odbor za socijalističku akciju (1900) , a onda je prešao u Budimpeštu gde je uredjivao srpske socijalističke listove, da bi se 1904 vratio u Srbiju. Uvek je bio dosledan ideji revolucionarnog sindikalizma, koju je ostvario osnivanjem više nezavisnih sindikalnih saveza. “Direktaši” su anarhosindikalistička grupa koja se javlja oko 1909 godine u krilu Srpske socijaldemokratske stranke (Nedeljko Divac, Vlajko Martinović, Sima Marković, Vasa Knežević, itd.). Ova grupa je kasnije isključena iz stranke. Sima Marković je kasnije postao sekretar Komunističke partije Jugoslavije, vodio polemike sa Staljinom oko nacionalnog pitanja, i osudjen je na robiju u SSSR u vreme “čistki”, gde je i umro oko 1939 godine.

Izmedju dva svetska rata anarhistički pokret zbog svojih republikanskih, federalističkih i socijalističkih ideja nije mogao da se legalno razvija u monarhiji kralja Aleksandra i pod represijom njegove otvorene diktature. Postojale su manje grupe,medjusobno nepovezane, kako medju radništvom tako i medju intelektualcima. Medju Jugoslovenima koji su otišli da se bore u Španiju (1936-1939) bilo je i anarhista ili onih koji će, zahvaljujući Španskom iskustvu, prihvatiti liberterski socijalizam.

Posle drugog svetskog rata u Jugoslaviji je na vlasti Komunistička partija, jedina koja je ustavom priznata. Uvodjenje izvesnih oblika samoupravljanja (posle raskida sa Staljinom 1948 godine), kao i studentski pokret iz 1968, koji je u javni život doveo novu generaciju probudili su i široko interesovanje za anarhizam (prevode se knjige i spisi Proudhona, Bakunjina, Kropotkina, D.Guerina, Bookchina, itd.), piše se i javno raspravlja o idejama i praksi anarhizma. Sve izraženija kritika i nezadovoljstvo tzv. “realnim socijalizmom”, ograničenja i neprihvatanje prakse autoritarnog socijalizma, podstiću širi interes i za ideje liberterskog komunizma, socijalizam saveta i anarhosindikalizam.

Izvor: http://www.masa-hr.org

Dokumentarac "Living Utopia" o anarhistiskoj fazi Barselone i djelovanja sindikata C.N.T.

Prvi dio: http://www.youtube.com/watch?v=MGBnAPKN ... re=related

Nije potrebno posatvljati sve dijelove ovdje (ima ih 10) nego ce te preko prvog naci i ostale.

....i ti nam sad dodjes anarhista?

Bosanac sa dna kace wrote:....i ti nam sad dodjes anarhista?

Ne spamuj....

Jazz_Junkie wrote:

Bosanac sa dna kace wrote:....i ti nam sad dodjes anarhista?

Ne spamuj....

ne, ne spamam, samo pitam, jel fakat istina????

Bosanac sa dna kace wrote:

Jazz_Junkie wrote:

Bosanac sa dna kace wrote:....i ti nam sad dodjes anarhista?

Ne spamuj....

ne, ne spamam, samo pitam, jel fakat istina????

Nije bas istina posto ipak gravitiram ka marksizmu i lenjinizmu, no postoje aspekti anarhizma koji mi se dopadaju. Naprimjer, smatram da je potrebno ukloniti sistem vladanja ljudi nad drugima i to se moze postici samo s gasenjem adminstracija i s time naravno drzave. Temu sam pokrenuo, jer je anarhosindikalizam ipak manje poznata ideja u BiH gdje se ljudi naucili biti vjecni poklonici. Doduse, to vazi i za ostatak svijeta, no ipak su postojale zemlje gdje su ljudi direktnom akcijom pokusali poboljsati svoje stanje kao u Spaniji dok ih fasisticki diktator potpomognut Njemackom i Italijom nije potukao. Danas se u historiji slabo spominje ova tema.

x

Jazz_Junkie wrote: Nije bas istina posto ipak gravitiram ka marksizmu i lenjinizmu

jesi ti ozbiljan?

Alija Alijagić wrote:Mi Komunisti smo raščistili sa anarhizmom, i Bulganjinom davnih dana. Anarhizam ne vlada ni kod buržuazije, pa tako ne može vladati ni kod nas antikapitalista iako su ciljevi anarhizma i komunizma na istom.

Pazi i komunizam nije jedinstven pojam i ne okuplja istomisljenike. Poznata je tragedija staljinisticke izdaje anarhista tokom Spanskog gradjanskog rata gdje su recimo depoe s oruzjem radije ostavljali frankovcima nego anarhistima. Naravno, staljinizam nije komunizam i vecina komunistickih stranaka (i sam sam clan jedne) se davno distancirala od svakog traga staljinizma. Anarhizam nema veze sa burzoazijom i mislim da mijesas anarhosindikalizam kao radnicki pokret sa necim sto se zove "anarhokapitalizam". Ciljevi anarhista i komunista jesu isti, ali sa bitnom razlikom da anarhisti zele "odma preci na stvar" dok komunisti taj cilj zele ostvariti dugotrajnim procesima. Nazalost je sve zavrsilo u birokracijama i hijerarhijama.

Bosanac sa dna kace wrote:

Jazz_Junkie wrote: Nije bas istina posto ipak gravitiram ka marksizmu i lenjinizmu

jesi ti ozbiljan?

Umjesto da dalje spamujes, Tarkane, napisi koju uz temu.

Jazz_Junkie wrote: Umjesto da dalje spamujes, Tarkane, napisi koju uz temu.

1.nemoj da me vrijedjas, zgrazavam se te kulture masovne potrosnje i njezinih simbola kao sto je Tarkan....
2. Interesouje me fakat jesi ti ozbiljan da si ultraradikalni ljevicar koji je marksisticki i lenjinisticki orjentiran, jel znas sta je to uopste? U cemu se ogleda tvoje ultraradikalno ljevicarstvo u praksi?

x

Alija Alijagić wrote:

Jazz_Junkie wrote:

Alija Alijagić wrote:Mi Komunisti smo raščistili sa anarhizmom, i Bulganjinom davnih dana. Anarhizam ne vlada ni kod buržuazije, pa tako ne može vladati ni kod nas antikapitalista iako su ciljevi anarhizma i komunizma na istom.

Pazi i komunizam nije jedinstven pojam i ne okuplja istomisljenike. Poznata je tragedija staljinisticke izdaje anarhista tokom Spanskog gradjanskog rata gdje su recimo depoe s oruzjem radije ostavljali frankovcima nego anarhistima. Naravno, staljinizam nije komunizam i vecina komunistickih stranaka (i sam sam clan jedne) se davno distancirala od svakog traga staljinizma. Anarhizam nema veze sa burzoazijom i mislim da mijesas anarhosindikalizam kao radnicki pokret sa necim sto se zove "anarhokapitalizam". Ciljevi anarhista i komunista jesu isti, ali sa bitnom razlikom da anarhisti zele "odma preci na stvar" dok komunisti taj cilj zele ostvariti dugotrajnim procesima. Nazalost je sve zavrsilo u birokracijama i hijerarhijama.

Je, ali je obična antikomunistička propaganda da je život pod komunistima u recimo bivšoj Yu, pa i šire bio loš.

a što je bio dobar
osim što nisi trebao misliti svojom glavom

Bosanac sa dna kace wrote:

Jazz_Junkie wrote: Umjesto da dalje spamujes, Tarkane, napisi koju uz temu.

1.nemoj da me vrijedjas, zgrazavam se te kulture masovne potrosnje i njezinih simbola kao sto je Tarkan....
2. Interesouje me fakat jesi ti ozbiljan da si ultraradikalni ljevicar koji je marksisticki i lenjinisticki orjentiran, jel znas sta je to uopste? U cemu se ogleda tvoje ultraradikalno ljevicarstvo u praksi?

Ogleda se prije svega na kritiku bosnjackog nacionalizma koji smrdi na ovom forumu kroz nekoliko forumasa. Postoje jos uvijek ljudi koji misle da fasizam u Bosnjaka ne postoji i kada tvrde da su Srbi i Hrvati "sinonimi za genocid", gospon "Bosanac sa dna kace". Da se svijet okrece po tvojoj logici, Nijemci, Amerikanci, Turci, Japanci i drugi, svi oni bi bili genocidni narodi. U tebi toliko voljenoj fasistickoj Turskoj gdje se ljevicari i kriticari rezima trpaju u zatvore, prava nacionalnih manjina postuju kao i prava kerova, te gdje je Youtube banovan kao i sva literatura od Richarda Dawkinsa (samo jedan primjer!), se jos uvijek negira genocid nad armenskim narodom i nastavlja teror nad Kurdima. Kao sto sam vec rekao, tvoj problem je sto imas nakaradno razmisljanje da fasisti mogu biti samo Srbi i Hrvati. Vjeruj mi, ima ih na "tvojoj" strani, a najprominentniji su Alija Izetbegovic i njegovi "mladi muslimani", inace ogranak fasistickog "Muslimanskog bratstva" koji je osnovan 1928. godine u Egiptu.
Sljedbenici srpskog fasizma danas u cetnicima vide antifasiste. Isto vazi i za ustase. Bosnjacki nacionalisti svijetu prodaju teoriju da medju Bosnjacima nema fasista, jer je priroda ostavila cinjenicu da samo Srbi i Hrvati mogu biti fasisti i tocka. No, realnost ne izgleda tako i za mene su svi fasisticki smradovi ravnopravno bezvrijedni. Tebe nisam nazvao fasistom, ali si dobro nasjeo na ovakve pozicije. Najbizarnije su osobe koje strane okupatore slave kao pozitivan dozivljaj svog u svijetu nevaznog naroda. Ustase vazalsku NDH slave kao nekakvu slobodu Hrvatske i Hrvata iako je ista bila potpuno ovisna o Njemackoj i Italiji, ali bosnjacki nacionalisti vole jos otici u proslost te slaviti tursko ubijanje Bosne. Zli Austrijanci su naravno bili okupatori, ali Turci to ne mogu biti, jer su muslimani. Cinjenice treba zvati pravim imenom. Sva ona diskusija o renesansi, Maurima, Osmanlijama i Bizantijcima je samo pokazala da o povijesti nemas blage veze nego se bacas u obranu islamskih zemalja, ignorirajuci svoje granice blamaze.
Problem nije u Osmanlijama ili Maurima nego u dezorijentiranim ljudima koji imperatorske nasilnike slave kao osloboditelje. Danas sam u Oslobodjenju citao interesantan clanak o Starom mostu. Naime, pise se o tome kako zapadni Evropljani nisu vjerovali da su Stari most podigli Turci, misleci da su Turci obicni nekulturni azijatski barbari. Taj apsurd si ti predstavljao na onoj diskusiji valjajuci razne gluposti o tadasnjoj Evropi i nekakvim superiornim Arapima. I uz svo postenje prema mnogim dostignucima Arapa na polju medicine i nauke tokom vladavine u Spaniji, oni niti su izmislili nauku, niti su izmislili medicinu, niti su izmislili matematiku niti su bili katalizator evropske renesanse kako si bezveze trabunjao. Ovo sve sam bespotrebno napisao, jer sam mogo sve prakticnije izraziti: ne znas biti objektivan, zato neces nista ni znati.

P.S.: koristi internet u Turskoj dok jos nisu zabranili.

Alija Alijagić wrote:

Jazz_Junkie wrote:

Alija Alijagić wrote:Mi Komunisti smo raščistili sa anarhizmom, i Bulganjinom davnih dana. Anarhizam ne vlada ni kod buržuazije, pa tako ne može vladati ni kod nas antikapitalista iako su ciljevi anarhizma i komunizma na istom.

Pazi i komunizam nije jedinstven pojam i ne okuplja istomisljenike. Poznata je tragedija staljinisticke izdaje anarhista tokom Spanskog gradjanskog rata gdje su recimo depoe s oruzjem radije ostavljali frankovcima nego anarhistima. Naravno, staljinizam nije komunizam i vecina komunistickih stranaka (i sam sam clan jedne) se davno distancirala od svakog traga staljinizma. Anarhizam nema veze sa burzoazijom i mislim da mijesas anarhosindikalizam kao radnicki pokret sa necim sto se zove "anarhokapitalizam". Ciljevi anarhista i komunista jesu isti, ali sa bitnom razlikom da anarhisti zele "odma preci na stvar" dok komunisti taj cilj zele ostvariti dugotrajnim procesima. Nazalost je sve zavrsilo u birokracijama i hijerarhijama.

Je, ali je obična antikomunistička propaganda da je život pod komunistima u recimo bivšoj Yu, pa i šire bio loš.

Hej nitko ne kaze da je bio los. Ali, imali smo mnogo gresaka. Razvila se elita ljudi i birokracija koja u jednoj socijalistickoj drzavi nije smjela postojati. gradile su se karijere, djeca skolovala po inostranstvu..... to se nije smjelo dogadjati. No, ipak je SFRJ bila svetinja naspram danasnjih proljev-drzavica nastalih nakon raspada SFRJ.

x

samo preporuka za one koji se interesuju za ovu ideologiju, iako vjerujem da vas je dobar dio to već i čitalo - "Kataloniji u čast" George Orwell;

analiza čovjeka koji je bio sudionik građanskog rata u Španiji, malo doživljaja iz prve ruke i esej o konkretnoj temi.
meni je, doduše, najviše bila interesantna njegova teza da nije bilo želje da se ovaj rat dobije od strane Komunističke partije SSSR-a, kao i miniranje pokreta anarhosindikalizma koji je do kraja rata postao gotovo nebitan faktor u Barseloni (čak je bilo i puškaranja u samoj Barsi).

Jazz_Junkie wrote:

Bosanac sa dna kace wrote:

Jazz_Junkie wrote: Umjesto da dalje spamujes, Tarkane, napisi koju uz temu.

1.nemoj da me vrijedjas, zgrazavam se te kulture masovne potrosnje i njezinih simbola kao sto je Tarkan....
2. Interesouje me fakat jesi ti ozbiljan da si ultraradikalni ljevicar koji je marksisticki i lenjinisticki orjentiran, jel znas sta je to uopste? U cemu se ogleda tvoje ultraradikalno ljevicarstvo u praksi?

Ogleda se prije svega na kritiku bosnjackog nacionalizma koji smrdi na ovom forumu kroz nekoliko forumasa. Postoje jos uvijek ljudi koji misle da fasizam u Bosnjaka ne postoji i kada tvrde da su Srbi i Hrvati "sinonimi za genocid", gospon "Bosanac sa dna kace". Da se svijet okrece po tvojoj logici, Nijemci, Amerikanci, Turci, Japanci i drugi, svi oni bi bili genocidni narodi. U tebi toliko voljenoj fasistickoj Turskoj gdje se ljevicari i kriticari rezima trpaju u zatvore, prava nacionalnih manjina postuju kao i prava kerova, te gdje je Youtube banovan kao i sva literatura od Richarda Dawkinsa (samo jedan primjer!), se jos uvijek negira genocid nad armenskim narodom i nastavlja teror nad Kurdima. Kao sto sam vec rekao, tvoj problem je sto imas nakaradno razmisljanje da fasisti mogu biti samo Srbi i Hrvati. Vjeruj mi, ima ih na "tvojoj" strani, a najprominentniji su Alija Izetbegovic i njegovi "mladi muslimani", inace ogranak fasistickog "Muslimanskog bratstva" koji je osnovan 1928. godine u Egiptu.
Sljedbenici srpskog fasizma danas u cetnicima vide antifasiste. Isto vazi i za ustase. Bosnjacki nacionalisti svijetu prodaju teoriju da medju Bosnjacima nema fasista, jer je priroda ostavila cinjenicu da samo Srbi i Hrvati mogu biti fasisti i tocka. No, realnost ne izgleda tako i za mene su svi fasisticki smradovi ravnopravno bezvrijedni. Tebe nisam nazvao fasistom, ali si dobro nasjeo na ovakve pozicije. Najbizarnije su osobe koje strane okupatore slave kao pozitivan dozivljaj svog u svijetu nevaznog naroda. Ustase vazalsku NDH slave kao nekakvu slobodu Hrvatske i Hrvata iako je ista bila potpuno ovisna o Njemackoj i Italiji, ali bosnjacki nacionalisti vole jos otici u proslost te slaviti tursko ubijanje Bosne. Zli Austrijanci su naravno bili okupatori, ali Turci to ne mogu biti, jer su muslimani. Cinjenice treba zvati pravim imenom. Sva ona diskusija o renesansi, Maurima, Osmanlijama i Bizantijcima je samo pokazala da o povijesti nemas blage veze nego se bacas u obranu islamskih zemalja, ignorirajuci svoje granice blamaze.
Problem nije u Osmanlijama ili Maurima nego u dezorijentiranim ljudima koji imperatorske nasilnike slave kao osloboditelje. Danas sam u Oslobodjenju citao interesantan clanak o Starom mostu. Naime, pise se o tome kako zapadni Evropljani nisu vjerovali da su Stari most podigli Turci, misleci da su Turci obicni nekulturni azijatski barbari. Taj apsurd si ti predstavljao na onoj diskusiji valjajuci razne gluposti o tadasnjoj Evropi i nekakvim superiornim Arapima. I uz svo postenje prema mnogim dostignucima Arapa na polju medicine i nauke tokom vladavine u Spaniji, oni niti su izmislili nauku, niti su izmislili medicinu, niti su izmislili matematiku niti su bili katalizator evropske renesanse kako si bezveze trabunjao. Ovo sve sam bespotrebno napisao, jer sam mogo sve prakticnije izraziti: ne znas biti objektivan, zato neces nista ni znati.

P.S.: koristi internet u Turskoj dok jos nisu zabranili.

1.Bosnjacki nacionalizam? Fakat nesto tako postoji? Imas smisla za humor fakat!
Jel ti znas da je fasizam uzdizanje vlastitog naroda/rase nad drugima, uzdizanje te superironosti?(pa mi sad reci koji i kad je to neki bosnjacki politicar, a posebice Alija Izetbegovic, izdizao Bosnjake iznad ostalih, i prijetio istrebljnjem nebosnjaka sa ovih prostora?)
Jel ti znas da je genocid kad se u djelo sprovedu izjave tipa ''mi cemo njih klat ne nozevima vec kasikama da bi vise patili...'', jel znas da je zlocin zatvoirt na hiljade ljudi u koncettracione logore?
2. Sto pises o Turskoj gluposti, nemoj pisati kad nemas pojma. Pises sa gledista neonacista iz Njemacke i Austrije.
Sve te blagodati zabrane youtube-a, zabrane govorenja domacih jezika(ne manjinskih, vec domorodackih, Kurdi i ostali hoce da budu ravnopravni gradjani Turske a ne pisljiva manjina), istrebljenje Jermena, trpanje neisotmisljenika u zatvor, zabranu pojedinih knjiga (pitam se ko je taj Dawkins, da nije onaj neonacista cije si fasiticke teorije o hladnim i toplim nacijama pod konspirativnim imenom Maksim piso postiro prosle godine po ovom forumu) itd.... narod Turske moze da zahvali sveprosvijeljenoj sekularnoj eliti kojoj su jedini i glavni uzor sveprosvijetljeni ''Evropljani'', i oni to rade po njihovom mocdelu ( istrrebljenje domorodaca, zabranu pojedinih djela, Guantanamo itd...).
Kad vec pominjes Nijemce, Japance i ostale oni su se izvinuli za pocinjena djela, ucinili su nesto, platili su odstetu, nisu ostali na branjenju tvorevina nastalim genocidom i agresijom...
3. Jel ti uopste znas ko su i sta su Muslimanska braca u Egiptu? O da za tebe su oni fasisti jer su borili protiv engleskog kolonijalizm...al haj sta se tu moze kad znanje kupis sa neonacistickih sajtova...
4. Niko ne slavi Osmanlije, oni nisu bili bezgresni imali su greski kamaru, ne moze se govoriti o njiohovom apsolutnom dobru niti apsolutnom zlu kao sto se moze govoriti o apsolutnom zlu srednjovjekovne inkvizicije. Opisivanjem Osmanlija i njihove ere na ovim prostorima kao apsolutno zlim hrvatski i srpski nacionalizam zele da negiraju Bosnjake u cjelini govreci im da su Poturice. Cini mi se ili haluciniras ili fakat izmisljas da se po ovom forumu Austro-Ugarska predstavlja kao apsolutno losa.
5. Ja historiju gledam kroz historijske podatke i cinjenice, koristeci literaturu najpoznatijih historicara kao sto su Filip Hiti, Ostrogorski, Thomas W. Andreson idr...Na historiju ne gledam iz ugla nacionalizma kao sto ti gledas pa pravdas krstase.
Rec da arapska Spanija tj. Andaluzija nije imala uticaja na humanizam i renesansu za svakog historicara je velika uvreda.
6.Tacno je da nauku nisu izumili niti Arapi niti muslimani, gdje sam to reko? Rijec je bila o doprinosu istih nauci i ljudskoj civilizaciji sto ti uporno porices.
7. Internet koristim za informisanje ne za nauku, knjige su za nauku.
Ne boj se za internet u Turskoj, youtube je ukinut zvanicno, ima masa drugih stranica preko kojih se ulazi na youtube , nemoj da mi se plaho sekiras oko toga

P.S. mislio sam da se tvoje ''radikalno ljevicarstvo koje stremi ka marksizmu i lenjinizmu'' ogleda u aktivizmu, kao sto su demonstracije, rad u nekom kolektivu, bojkotu i poziv na bojkot pojedinih proizvoda i kompanija, u radu sa imigrantskom djecom, u volontiranju negdje u ''Trecem svijetu'' gdje makar pola troskova puta snosis sam...a ne u laprdanju po forumu.

Dugo godina sam bio aktivan unutar anarhističkog pokreta na Balkanu, učestvovao u inicijativama (na lokalnom i regionalnom nivou), sastancima ex-yu anarhista (kod nas u BiH tj. na Zelenkovcu kod Mrkonjić grada), mailing listima itd. Anarhizam je dobra ideja ali, nažalost, anarhisti nisu toliko dobri. Politički neorganizovani, bez dugoročnije strategije, imaju dobru kritiku ali ne nude konkretna/sprovodiva riješenja itd. Dalje, mnogi od onih koji se smatraju anarhistima su previše uniformisani i rigidni, kao da pripadnošću pokretu riješavaju neke vlastite krize identiteta. Od cijele priče na kraju su me udaljile beskonačne žustre prepirke između različitih frakcija... vječni sukobi između anarhosindikalista, anarhoprimitivista, no global anarhista, anarhokomunista, insurekcionista itd. A svi skupa zajedno ne sačinjavaju 0,2% čovječanstva.

Alija Alijagić wrote:Mi Komunisti smo raščistili sa anarhizmom, i Bulganjinom davnih dana. Anarhizam ne vlada ni kod buržuazije, pa tako ne može vladati ni kod nas antikapitalista iako su ciljevi anarhizma i komunizma na istom.

Kakve veze ima Bulganjin sa anarhizmom? Koliko znam on je bio staljinista. Ili si mislio na Bakunjina? I anarhizam ne vlada, upravo suprotno, radi se, najkraće rečeno, o društvenoj organizaciji u kojoj je vlast zamijenena samoorganizovanim i decentraliziranim manjim, međusobno povezanim zajednicama, unutar kojih se, uz učešće svih, donose zajedničke odluke.

Alija Alijagić wrote:A jeste, stvorila se elita, ali elita se stvorila od sirotinjskih sinova radništva, i seljaštva. Koliko je ta elita bila problem, ne znam, ali znam da je bilo dovoljno za sve; i za niže slojeve, i za raskošan život elita. Nikom nije ništa falilo.

Sve je to tocno, no ipak smo dozivjeli slom, jer nismo rascistili sa mnogim stvarima koje su samo sakrivene ispod tepiha, a to je nacionalizam. Jugoslavizam nije dovoljno prosiren nego se suludo mislilo da ce se juzni Slaveni spontano jednog dana potopiti u jednu naciju sto su nacionalisti unutar stranackih struktura iskoristili, izgradili karijere i "ugled" te poslije samo promijenili stranke i postali novi nazi-führeri. U Jugoslaviji se razvila jedna vrsta crvene burzoazije i revolucija "pojela svoju djecu" kako je nekoc glasilo nakon Francuske revolucije.

ponosna_manjina wrote:Dugo godina sam bio aktivan unutar anarhističkog pokreta na Balkanu, učestvovao u inicijativama (na lokalnom i regionalnom nivou), sastancima ex-yu anarhista (kod nas u BiH tj. na Zelenkovcu kod Mrkonjić grada), mailing listima itd. Anarhizam je dobra ideja ali, nažalost, anarhisti nisu toliko dobri. Politički neorganizovani, bez dugoročnije strategije, imaju dobru kritiku ali ne nude konkretna/sprovodiva riješenja itd. Dalje, mnogi od onih koji se smatraju anarhistima su previše uniformisani i rigidni, kao da pripadnošću pokretu riješavaju neke vlastite krize identiteta. Od cijele priče na kraju su me udaljile beskonačne žustre prepirke između različitih frakcija... vječni sukobi između anarhosindikalista, anarhoprimitivista, no global anarhista, anarhokomunista, insurekcionista itd. A svi skupa zajedno ne sačinjavaju 0,2% čovječanstva.

Hehe, nazalost su anarhisti i sve njihove podgrupe danas totalna manjina u svijetu i svode se na isfrustriranu mladez bez konkretnih rjesenja. Revolucija u Spaniji treba biti uzor svakom aktivizmu, jer se stupnjem za stupnjem radilo na prosvjeti radnika. Stampali su se magazini, radnici okupljali i polemisali da bi pokret vrhunac dozivio u revoluciji i oslobodjenju Barselone od burzoazije i njihovog instrumenta, militarista. Danasnji su anarhisti postali samo utociste za odredjene grupe mladih. Ipak, nije sve toliko bez nade, jer ipak u Noamu Chomskog imaju jednog od najprominentnijih zagovaraca danas.
Ja licno se ipak zalazem za jednu jaku i ujedinjenu istinsku ljevicu, jer se ne mozemo vise dijeliti posto nas nema mnogo. U BiH covjek trenutno nema nijednu lijevu altenativu.

ponosna_manjina wrote:

Alija Alijagić wrote:Mi Komunisti smo raščistili sa anarhizmom, i Bulganjinom davnih dana. Anarhizam ne vlada ni kod buržuazije, pa tako ne može vladati ni kod nas antikapitalista iako su ciljevi anarhizma i komunizma na istom.

Kakve veze ima Bulganjin sa anarhizmom? Koliko znam on je bio staljinista. Ili si mislio na Bakunjina? I anarhizam ne vlada, upravo suprotno, radi se, najkraće rečeno, o društvenoj organizaciji u kojoj je vlast zamijenena samoorganizovanim i decentraliziranim manjim, međusobno povezanim zajednicama, unutar kojih se, uz učešće svih, donose zajedničke odluke.

Vjerojatno je mislio na Bakunjina.

P.S.: forumasu Bosancu sa dna kace na ovoj temi vise necu davati nikakve replike dok se ne bude drzao teme.

x