hajde, napokon jedno interesantno pitanje, mada malo pogreshno postavljeno (bez uvrede
)....
vjerovanje kao psiholoshki proces se, naravno, odvija na individualnom nivou jedinke (iako ja ne bih rekla da je uopce "chin", jer vjerovanje ne mora nuzhno prelaziti u akciju ili "chin", iako se mozhe manifestirati u chinu, recimo ritualu, ili mozhe motivisati odredjene akcije, tj. ponashanje).
medjutim: to shto je vjerovanje jedan individualni proces, ne znachi da nije uslovljeno socijalnim faktorima - pa niko se ne rodi sa gotovim i formiranim ubjedjenjem u glavi, nego to ubjedjenje stiche tek kroz procese socijalizacije. i samim tim je moguce da ljudi svoje vjerovanje promijene u toku vlastitog zhivota, kao shto se i vidi po konverzijama.
ako cemo o religiji kao organizovanom sistemu, onda je to u svakom sluchaju socijalni, znachi drushtveni, pa prema tome i kolektivni fenomen. sama chinjenica da postoji neshto kao sociologija religije (ali ne postoji sociologija vjerovanja
) pokazuje da se u okviru te discipline religija smatra prije svega drushtvenim fenomenom. za "pokretacha" sociologije religije, emile durkheima, religija i nije bila nishta drugo nego refleksija odnosno simbolichki odrazhaj drushtvenog uredjenja, a obozhavanje totema kao bozhanstva (poshto je svoje zakljuchke donosio na osnovu antropoloshkih posmatranja plemena u australiji) smatrao je u ritualne radnje pretochenom tezhnjom za samoochuvanjem plemena - kroz obozhavanje totema, pleme u stvari "slavi" sebe i svoju drushtvenu zajednicu.
sociologija religije je u medjuvremenu dobro poodmakla od ovog prvobitnog durkheimovog rezoniranja (a i morala je ako nije htjela da zakljuchke o uticaju religije u vlastitim drushtvima izvlachi analogijom sa plemenskim strukturama
), pa malo diferenciranije obratila paznju na odnos izmedju drushtva i religije, kao i na status i ulogu pojedinca u tom odnosu. i doshla je do zakljuchka da se to pitanje ne mozhe uopceno posmatrati niti odgovarati, nego da se u obzir moraju uzeti faktori koji su specifichni za odredjeno drushtvo. npr. stepen industrijalizacije i omasovljavanja, promjena u strukturi i znachenju porodice kao jednog oblika socijalne organizacije, tumachenje i odnos prema individualitetu kao jednom od parametara moderne (ili, kad smo vec kod zhizheka, postmoderne
), stepen sekularizacije itd. itd.
tako da ti pitanje nije nimalo jednostavno, gospodaru kuglastih munja, poshto je na njega nemoguce dati odgovor
malo obzira ipak je tema vjera.
