#1 Filozofija
Posted: 29/10/2005 01:11
Uvod u filozofiju
Filozofija kao nauka poziva se na ljudski razum. Nastala je od grčke riječi filos što znači prijatelj i sofija što znači mudrost. Filozofija znači saznanje temeljnih principa bića, saznanja nauke i vještine. Grčki filozofi Platon i Aristotel odredjivaju filozofiju kao prvo temeljno saznanje koje ima jedino svrhu u samom sebi i kao tako oslanja se na čovjekovu prirodnu želju za saznanjem. Riječ filozfija prvi je upotrijebio grčki filozof i matematičar Pitagora.
U historiji evropske filozofske misli filozofija je različito odredjena različito konstituisana, ali je pod velikim uticajem grčke filozofije. Od najranijih vremena može se pratiti kao sastavni dio života u zajednici. Svako vremensko razdoblje, svaka epoha imaju svoju ideologiju tj. imaju svoju misao i izraz društvenog, misaonog i prirodnog. Sve to naravno predstavlja misaonu sliku odredjene epohe. U odredjenom vremenskom periodu prioritetno mjesto imala je filozofija idelizma, a opet u nekom drugom periodu ili vremenu imala je filozofija materijalizma, naprimjer grčki filozof Platon u svom sistemu objektivnog idealizma postavio je zadatak da je potrebno utemeljiti nauku koja će se baviti ljudskim mišljenjem., to je već ostvario Aristotel postavljajući temelje naučne discipline logike.
Historija filozofije treba naučno pokazati historijski razvoj filozofske misli jer i filozofija kao i sve druge nauke ne može napredovati bez poznavanja svoje historije. U filozofskoj misli razlikuje se predfilozofsko mišljenje i antička filozfija. Predfilozofsko mišljenje obuhvata mitologiju, kozmogiju i teogoniju!
Antička filozofija obuhvata filozofsko mišljenje Aristotela, Platona, Miletsku školu, elejksu školu, Sokrata, Sofiste...
Filozofija je traganje za smislom, ona je dijalog, od religije i mita razlikuje se metodološkim pristupom ili kako je mnogi filozfi definišu filozfija je pitanje o bitku , svijetu, istini, ona je pogled o svijetu i životu. Kao pogled o svijetu filozofija gradi sliku svijeta, ona je izraz ljudskog uma da spozna totalitet svijeta, odnosno ono najopštije. Kao pogled o životu filozofija u svom središtu ima čovjeka, postavlja pitanja o osnovama, razlozima i svrhama postojanja čovjeka, pitanja o temeljima odnosno temeljnim vrijednosima koje odredjuju čovjekovo djelovanje,
I umjetnost je pogled o svijetu i životu.Hegel njemački filozof smatra da je poslije religije i filozofije umjetnost najviše predstavljanje duha. Umjetnost je neposredno prikazivanje života.
Filozofija je odraz kritičkog uma. Usko je povezana i sa naukama i njihov je odnos veoma složen. Svaka posebna nauka ima kao svoj predmet ograničenu sferu onoga što istražuje, dok filozofija teži spoznaji cjeline svijeta. Filozfija uvijek kritički proučava svoje predpostavke, ona postavlja pitanje svrhe nauke s jedne strane , prihavta rezultatae nauke s druge strane, filozofija je njihova predpostavka. Filozofija je kritička misao o svijetu i životu, ona proizilazi iz života, iz potrebe i zahtejva odredjenog vremena, društva i sredine. Filozofija je izraz duha vremena, ona je izraz društveno – historijskih uslova. Filozofija je najviši kritički oblik društvene svijesti , izraz indivdualnog života duha. U razvoju filozofije razvile su se razne filozofske discipline. Filozofija se dijeli na teoretsku, praktičnu i poetsku. U teoretsku spadaju ontologija, gnoseologija i filozofija prirode. U praktičnu spadaju etika, filozfija prava, filozofija historije i filozfija politike. U poetsku spadaju; retorika, estetika i poetika. U kontekst filozofskih disciplina spada i metafizika. Metafizika je nauka o onome što je s one strane fizičkog, s one strane promjenljivog tj. o onome sto bićima pripada po njihovoj biti.
Ontologija je učenje o bitku. Biće je sve ono o čemu se može reć da jeste. Bit (suština) je ono po čemu nešto jeste to sto jeste. Bitak je ono po čemu jest ono sto jest ono sve što jest, tj. ono po čemu bića jesu. Kao nauka o bitku ontologija je filozofska temeljna disciplina, različita pitanja o bitku su;
-monizam: sve u svojoj osnovi je jedno, jedan je temelj svega.
-dualizam: znači da dva načela znače postojanje svega.
-pluralizam: ontoloski pravac koji predpostavlja više pogleda, više osnova nečega. Ontološko gledište ili ontološki pogled može biti materijalistički i idealistički.
Po materijalističkom pogledu bitak je materijalan. Materija je primarna a svijest i mišljenje sekundarni. Po idealizmu ili idealističkom pogledu osnova svega je ideja (misao), mišljenje, duh, a stvarna bića su izvedena.
Gnoselogija ili spoznajna teorija; osnivač je Džon Lok, u njegovom stavu ili sudu namjera mu je da istraži porijeklo, izvijesnost i doseg ljudske spoznaje.
nastavlja se....
Filozofija kao nauka poziva se na ljudski razum. Nastala je od grčke riječi filos što znači prijatelj i sofija što znači mudrost. Filozofija znači saznanje temeljnih principa bića, saznanja nauke i vještine. Grčki filozofi Platon i Aristotel odredjivaju filozofiju kao prvo temeljno saznanje koje ima jedino svrhu u samom sebi i kao tako oslanja se na čovjekovu prirodnu želju za saznanjem. Riječ filozfija prvi je upotrijebio grčki filozof i matematičar Pitagora.
U historiji evropske filozofske misli filozofija je različito odredjena različito konstituisana, ali je pod velikim uticajem grčke filozofije. Od najranijih vremena može se pratiti kao sastavni dio života u zajednici. Svako vremensko razdoblje, svaka epoha imaju svoju ideologiju tj. imaju svoju misao i izraz društvenog, misaonog i prirodnog. Sve to naravno predstavlja misaonu sliku odredjene epohe. U odredjenom vremenskom periodu prioritetno mjesto imala je filozofija idelizma, a opet u nekom drugom periodu ili vremenu imala je filozofija materijalizma, naprimjer grčki filozof Platon u svom sistemu objektivnog idealizma postavio je zadatak da je potrebno utemeljiti nauku koja će se baviti ljudskim mišljenjem., to je već ostvario Aristotel postavljajući temelje naučne discipline logike.
Historija filozofije treba naučno pokazati historijski razvoj filozofske misli jer i filozofija kao i sve druge nauke ne može napredovati bez poznavanja svoje historije. U filozofskoj misli razlikuje se predfilozofsko mišljenje i antička filozfija. Predfilozofsko mišljenje obuhvata mitologiju, kozmogiju i teogoniju!
Antička filozofija obuhvata filozofsko mišljenje Aristotela, Platona, Miletsku školu, elejksu školu, Sokrata, Sofiste...
Filozofija je traganje za smislom, ona je dijalog, od religije i mita razlikuje se metodološkim pristupom ili kako je mnogi filozfi definišu filozfija je pitanje o bitku , svijetu, istini, ona je pogled o svijetu i životu. Kao pogled o svijetu filozofija gradi sliku svijeta, ona je izraz ljudskog uma da spozna totalitet svijeta, odnosno ono najopštije. Kao pogled o životu filozofija u svom središtu ima čovjeka, postavlja pitanja o osnovama, razlozima i svrhama postojanja čovjeka, pitanja o temeljima odnosno temeljnim vrijednosima koje odredjuju čovjekovo djelovanje,
I umjetnost je pogled o svijetu i životu.Hegel njemački filozof smatra da je poslije religije i filozofije umjetnost najviše predstavljanje duha. Umjetnost je neposredno prikazivanje života.
Filozofija je odraz kritičkog uma. Usko je povezana i sa naukama i njihov je odnos veoma složen. Svaka posebna nauka ima kao svoj predmet ograničenu sferu onoga što istražuje, dok filozofija teži spoznaji cjeline svijeta. Filozfija uvijek kritički proučava svoje predpostavke, ona postavlja pitanje svrhe nauke s jedne strane , prihavta rezultatae nauke s druge strane, filozofija je njihova predpostavka. Filozofija je kritička misao o svijetu i životu, ona proizilazi iz života, iz potrebe i zahtejva odredjenog vremena, društva i sredine. Filozofija je izraz duha vremena, ona je izraz društveno – historijskih uslova. Filozofija je najviši kritički oblik društvene svijesti , izraz indivdualnog života duha. U razvoju filozofije razvile su se razne filozofske discipline. Filozofija se dijeli na teoretsku, praktičnu i poetsku. U teoretsku spadaju ontologija, gnoseologija i filozofija prirode. U praktičnu spadaju etika, filozfija prava, filozofija historije i filozfija politike. U poetsku spadaju; retorika, estetika i poetika. U kontekst filozofskih disciplina spada i metafizika. Metafizika je nauka o onome što je s one strane fizičkog, s one strane promjenljivog tj. o onome sto bićima pripada po njihovoj biti.
Ontologija je učenje o bitku. Biće je sve ono o čemu se može reć da jeste. Bit (suština) je ono po čemu nešto jeste to sto jeste. Bitak je ono po čemu jest ono sto jest ono sve što jest, tj. ono po čemu bića jesu. Kao nauka o bitku ontologija je filozofska temeljna disciplina, različita pitanja o bitku su;
-monizam: sve u svojoj osnovi je jedno, jedan je temelj svega.
-dualizam: znači da dva načela znače postojanje svega.
-pluralizam: ontoloski pravac koji predpostavlja više pogleda, više osnova nečega. Ontološko gledište ili ontološki pogled može biti materijalistički i idealistički.
Po materijalističkom pogledu bitak je materijalan. Materija je primarna a svijest i mišljenje sekundarni. Po idealizmu ili idealističkom pogledu osnova svega je ideja (misao), mišljenje, duh, a stvarna bića su izvedena.
Gnoselogija ili spoznajna teorija; osnivač je Džon Lok, u njegovom stavu ili sudu namjera mu je da istraži porijeklo, izvijesnost i doseg ljudske spoznaje.
nastavlja se....
).
