julisiz es grant wrote:Chmoljo wrote:julisiz es grant wrote:A po čem' znamo da ovo fakat piše na ovom oronulom kamenju, a ne da je neki prethodnik fejbuskovskog miskvotovanja ovo sve izmislio i popisao?
evo montipajtonovac postavi reference... samo još otići na lokaciju pa provjeriti.
referenca, iako starija od FB-a, nije starija od Balaševića. tako da bi se nekad neki epitaf mogao i njemu pripisati.
Pitanje je više nastalo iz čuđenja kako se ta nesumnjiva poetska nadarenost iscrpljivala na nadgrobnim spomenicima, jer, kako znamo, književnosti srednjovjekovne Bosne mimo stećaka, ako izuzmemo prevode i kompilacije iz vjerskih knjiga, praktično i nema sačuvane.
Da li je to nepisanje poteklo iz istog običajnog obrasca po kojem nisu gradili crkve (u pravom smislu te riječi) i druge velelepne građevine, tj. da li je vjerovatno da su neke umne dosege čuvali samo za smrt a ne za život, a snagu trošili na rješavanje svakodnevnih problema, npr. lov, domaćinstvo, odbranu od brojnih neprijatelja (periodično spaljivanje misionara
) i sl?
Ja bih rekla da je poteklo iz klasnog obrasca srednjovjekovnog društva. Ako se dobro sjećam lekcija
, pismenost je bila ograničena na Crkvu i vlastelu - pismenost je bila jako visoka u vrijeme starih Rimljana, a poslije njih je zamrla (što ti je jaka država!). Valjalo je imati kakvih sredstava za to - na primjer pismo i jezik (Slaveni se tek doselili, a bilo latinice, pa grčkog pisma, pa glagoljice, pa dodje i ćirilica), pa neku instituciju koja piše - Crkvu, političku elitu, pa društveno-ekonomski sistem koji opismenjuje ljude ... tako da se šira pismenost, kao is svuda u Evropi, tek počela javljati od Industrijske revolucije. I ovi naši spomenici pisani glagoljicom i bosančicom tek se pojavljuju u 10. om vijeku (Humska ploča), znači, prvo su morali smisliti svoje pismo, pa ga je valjalo naučiti, pa tek onda klesati - a, ko je imao para za pergament, papir i pero hahaha.
Narodna književnost je bila usmena, dešavala se oko vatre, uz instrumente ili bez njih, na njivi ili pored nje, kroz obrede ... tako i nastadoše naše narodne pjesme u šestercu, sedmercu, osmercu, devetercu, desetercu, basne, anegdote, legende, vicevi, poslovice ... Pa, smo imali lirsku, epsku i lirsko-epsku poeziju, balade, romanse (ono kad se pojaviše trubaduri u Evropi), pa običajne, porodične, pjesme o radu, svadbene pjesme, šaljive pjesme, uspavanke, junačke, ovakve i onakve ... a, pisalo se, valjda, samo za vječnost, kad platiš pisara i klesara.
