Evo, za one koje bi moglo zanimati, malo objašnjenja pozadine cijele situacije u Grčkoj:
Banke u EU i US su zadnjih desetak godina prije krize olabavile kriterije, spustile kamate i rokale pare kako fizičkim licima tako i državnim vladama. Za ove pare ljudi su kupavali aute, odjeću, kuće, opremali ih i na taj način stimuliali ekonomiju. Države su pokretale infrastrukturne projekte, gradile autoputeve, željeznice, podizale plate administraciji itd. Sve ovo je imalo pozitivne efekte kroz cijelu ekonomiju otvaralo nova radna mjesta, firme su generisale profite i ponovo ulagale i sve je izgledalo kao jedan savršeni perpetomobil koji će uvijek stvarati samo progres. Međutim ono što se nakon desetak godina ovakvog trenda dešava jesete nagomilavanje kredita koji se moraju vraćati bez obzira da li ono u šta su uloženi vraća novac za otplatu odnosno da li lice koje je uzelo kredit ima odakle da ga vraća.
Tako je u Americi krenula kriza sa stambenim kreditima jer je u jednom trenutku tolika masa ljudi bila nesposobna da otplaćuje kredite da su neke od najvećih investicionih, bankarskih, kreditnih i osiguravajućih institucija jednostavno bankrotirale. Zatim su banke prodajama nekretnina koje su bile založene za kredite oborile cijene nekretnina što je uticalo na smanjenje stanogradnje što je opet povuklo za sobom bankrote firmi u raznim sektorima jer stanogradnja utiče na mnoge druge sektore ekonomije. Generalno smanjenje ekonomskih aktivnosti zatim je uticalo na cjelokupnu ekonomiju kroz povećanje nezaposlenosti i smanjenje potrošnje što je zatim povuklo propadanje mnogih prezaduženih firmi koje su bile na granici sa profitabilnošću odnosno solventnošću. Zatim se ovaj scenario lančano odigrao u svim ostalim svijetskim ekonomijama jer Amerika kao lokomotiva globalne ekonomije povlači sve za sobom kako naprijed tako i unazad.
Sličan scenario desio se i sa državnim sektorom koji se također nemilice zaduživao u dobrim vremenima i ulagao u uglavno neprofitabilne razvojene projekte. Projekti kao što je izgradnja komunalne ili transportne infrastrukture su izuzetno skupi i vraćaju uloženi novac indirektno kroz razvoj drugih segmenata ekonomije na koje utiču, odnosno otplata ovih projekata ide iz poreza koji bi trebali da se generišu kroz razvoj. Međutim padom ekonomskih aktivnosti došlo je do značajnog smanjenja priliva poreskih prihoda a ostala je obaveza vraćanja kredita. Tako su stvoreni veliki deficiti budžeta mnogih država odnosno minusi tekućih rashoda u odnosu na tekuće prihode državnih kasa.
Protiv ovakve situacije ni jedna država koliko god bila razvijena ili siromašna nema nikakvog magičnog odgovora jer pare jednostavno fale i moraju se nekako namaknuti odnosno odnekud opet posuditi i dodatno se zadužiti. Za ovakve situacije služi MMF koji kao je nešto kao velika međunarodna banka za finansiranje državnih deficita i zavođenje fiskalne discipline. Međutim dodatno zaduživanje budžata može funkcionisati samo do iznosa do kojeg je dati budžet u mogućnosti otplaćivati kreditne obaveze i izmirivati druge tekuće obaveze kao što su plate administracije, policije, vojske itd. Dakle kada se država toliko zaduži da nema više odakle vraćati nove kredite kojima bi pokrivala deficit kaže se da je ta država bankrotirala i to se upravo dešava u Grčkoj.
Protiv navedene situacije u kojoj se neđe jedna zemlja postoji samo jedan izlaz: devalvacija
Ova magična mogućnost zapravo predstavlja osiromašenje kompletnog društva i cijele ekonomije putem smanjenja vrijednosti valute kao mjerila vrijednosti svih resursa na nekoj teritoriji. Devalvacija također proizvodi inflaciju što je zapravo ekonomska mjera zavaljivanja kreditora na račun korisnika kredita. Dakle ako se kredit primi u određenom iznosu a putem inflacije taj iznos nakon određenog vremena vrijedi puno manje moguće je rasteretiti primaoce kredita na račun davalaca kredita. Ovo međutim samo vrijedi za kredite u domaćoj valuti odnosno domaće banke koje su opet napunjenje novcem domaćih fizičkih i pravnih lica te se na taj način faktički siromaši cijelo društvo. Međutim na ovaj način se država može iščupati iz kredita domaćih banaka, štampati odnosno emitovati novac bez pokrića za plaćanje plata administracije stvarajući tako inflaciju, te iz na ovaj način emitovanog novca vraćati i strane dugove uz devalvaciju kojom se smanjuje kurs domaće valute u odnosu na strane. Ovaj scenarijo se zapravo trenutno dešava u Americi.
Problem sa Grčkom međutim jeste što je njena valuta Euro koji se nemože devalvirati niti doštampavati jer je sve ovo regulisano na nivou centralne banke EU. Tako se Grčka našla u situaciji gdje više nemože posuđivati pare za pokrivanje budžeta jer ih nemože vraćati tako da jedino mogu dodatno smanjivati budžetsku potrošnju što znači smanjenje plata budžetskih korisnika, nema novih ulaganja, nema pomoći države posrnulim firmama i bankama itd. Grčka će vjerovatno dobiti neka dodatna sredstva pomoći od EU kako bi se amortizovao totalni krah državnog sistema ali efektivno ta država je bankrotirala.
