Nurudin wrote:
...
Ali ako tražiš grad koji je izvorno formiran prema kur'anskim načelima, to je samo i isključivo Medina.
...
Po meni, ni jedan drugi grad nema veze sa onim što tebe zanima , osim Medina. Muhamed a.s. koji se rodio i odrastao
u Meki , ni nakon oslobađanja Meke nije ostao tu nego se vratio u Medinu, gdje je i umro i gdje mu je i mezar.
Po čemu je ta "Medinska zajedica", "polis", "grad-država" bila bolja od Pariške komune 1871. godine? Da to ne zagovaraš jedan oblik islamskog komunizma? Imaš i novijih primjera pa su se pod istim tim postulatima organizovali i stanovnici Gornje Maoče.
No, zadržimo se još na Medini i zajednici u njoj. Osvrnimo se na profil tzv.
„Medinskog ustava“, koji se još naziva i
„Medinskim ugovorom“. Ovo je tekst koji se prilično rano pojavljuje u izvorima, kao ugovor sklopljen između Muhammeda i stanovnika Medine, nedugo nakon njegove seobe iz Meke u Medinu 622. godine po gregorijanskom kalendaru. Puna verzija dokumenta koju danas poznajemo može se naći u biografiji Poslanika Muhammeda od Ibn Ishaka, koji je umro 767. godine. Ova biografija je glavni izvor za one koje su uslijedile kasnije, uključujući opću historiju Et-Taberija (umro 923. godine). Bilo je diskusije oko autentičnosti teksta i većina zapadnih učenjaka vjeruje da je on kombinacija oko osam originalnih tekstova povelje.
Ovdje je najvažnija uloga koju je spomenuti dokument odigrao kasnije u islamskoj misli. Dokument je predstavljen kao temelj
„zajednice pod upraviteljstvom Boga i Njegovog Poslanika“, ili ummeta kao političke cjeline:
“Ovo je ugovor Poslanika Muhammeda između vjernika i muslimana Kurejša i Jesriba (Medine) i onih koji ih slijede. Oni su jedan ummet za razliku od svih ostalih ljudi…”
Mnogi historičari tvrde da ovo ukazuje na činjenicu kako je ujedinjenje rivalskih plemena Arapskog poluostrva u jednu novu, veću cjelinu bilo preduslov za ujedinjenje snaga koje su usmjerene arapskim osvajanjima u decenijama koje su slijedile.
Međutim, ono što je zanimljivo, dokument za kojeg bi se moglo očekivati da je od velike važnosti za kasniju islamsku misao, vjekovima je bio marginaliziran. Naprimjer, jedno od najvažnijih srednjovjekovnih djela islamske misli o upravljanju, pod nazivom
Pravila upravljanja (
El-Ahkam es sultanijje) od El-Maverdija (um. 1058. ), a koje su mnogi koristili kao autoritativno za ovu temu, ne pokazuje interes za Medinski dokument. On definitivno ne igra nikakvu ulogu u El-Maverdijevoj opširnoj diskusiji o imamu ili halifi, što potkopava autoritet cjelokupne njegove teorije. Slično, i Ibn Haldun u svojoj dobro poznatoj filozofiji historije,
Mukaddimi, ne zna što bi s Medinskom poveljom. Kada su u pitanju zapadni historičari modernog vremena, očigledno je da dobro poznate historijske sinteze, kao što su one od Filipa Hitija i još skorija od Alberta Huranija (Albert Hourani), također, ne spominju ovaj dokument.
Zanimanje za spomenuti dokument i njegov sadržaj se vidljivo promijenilo u sadašnjem vremenu. Dva aspekta njegovog sadržaja su naglašena na način koji ima malo osnove u tradiciji. Ujedinjenje plemena u jedan ummet se sada vidi u svjetlu tog dijela teksta, koji navodi imena svih medinskih plemena i pored svakog navodi prirodu njegove službe ummetu, uvijek koristeći istu formulaciju. Ova dimenzija je danas još i više aktualizirana među muslimanskim misliocima u pogledu uloge suverene države. Mnogi muslimani su manje-više vidjeli evropske modele države tokom 19. stoljeća, kao nešto strano islamu. Mnogi su protiv ove mogućnosti zagovarali ideju ummeta kao prototipa nacije. Ako muslimani treba da integriraju koncept nacije, kazali su, onda bi to trebalo da bude u obliku unificirane suverene nacije, koja bi obuhvatala sve muslimanske zemlje. Ova ideja je bila aktualizirana od strane Osmanlija u njihovom pokušaju da obnove tradicionalnu titulu halife krajem 18. vijeka, u odbrani od ruskog i britanskog osvajanja, a podržali su je i Britanci, kada su tražili podršku Arapa protiv Osmanlija tokom Prvog svjetskog rata. Na drugoj strani, mnogi politički mislioci su bili mišljenja da je imalo smisla povući paralelu između medinskih plemena, spomenutih u medinskom dokumentu i modernih država muslimanskog svijeta. Plemena nisu bila ukinuta, ali su, zadržavši vlastiti identitet, bila ujedinjena u veću cjelinu. Ta paralela s modernom državom nije tako daleka.
Možda čak i originalnije, moderni mislioci su izabrali čitati dokument u svjetlu prisustva nemuslimana, Jevreja i pagana, nad kojima je Muhammed postepeno izgrađivao svoj autoritet. Ovo mišljenje, po kojem je islamski ummet svojim porijeklom multireligijski, radikalna je interpretacija ovog dokumenta. Historijski, pagani su vremenom iščezli, uglavnom zbog prelaska na islam, dok su Jevreji protjerani, pa čak u jednom slučaju izloženi i masovnoj egzekuciji. Tako je koncept zaštićenih manjina (
zimme) počeo biti korišten, čime su, u ovom slučaju, kršćani i Jevreji bili integrirani u društvo kao zaštićene, ali ograničene zajednice, bez utjecaja.
U klasičnoj političko-pravnoj misli, smatralo se da je ova promjena dokinula odredbe medinskog dokumenta i uspostavila novi presedan, što je jedan od razloga zašto je ona ubrzo izgubila centralnu ulogu fundamentalnog teksta za kasnije teorije. Modernisti radije zauzimaju stav da je historijski razvoj događaja doveo do nekih novih prilika, a s njima i različitih aranžmana, ali to ne ukida principe navedene u prvobitnom tekstu.
