Forum Klix.ba

Na današnji dan rođen je Georg Simon Ohm (1789-1854). Njemački fizičar, utvrdio vezu između napona, jačine struje i otpora - Ohmov zakon.



Na današnji dan rođen je Kunihiko Kodaira (1915-1997). Japanski matematičar, bavio se algebarskom geometrijom, dobitnik Fieldsove medalje za 1954. godinu.

Na današnji dan umro je Felix Savart (1791-1841). Francuski fizičar, poznat po Biot-Savartovom zakonu u teoriji elektromagnetizma.

Na današnji dan rođen je Ernest Esclangon (1876-1954). Francuski astronom i matematičar, bavio se i balistikom. Razvio je novu metodu lociranja neprijateljske artiljerije - oruđe pri ispaljivanju stvara sferni udarni val, a projektil stvara i konični val. Koristeći zvuk udaljenih oruđa i poredeći dva vala bio je u mogućnosti da precizno lokira vatrene položaje.



Na današnji dan rođen je Wolfgang (Vincent) Döblin (1915-1940). Francusko-njemački matematičar, sin poznatog pisca Alfreda Döblina. Njegova porodica je izbjegla iz nacističke Francusku, Wolfgang je stupio u francusku vojsku i na početku rata, da izbjegne neminovno zarobljavanje, Wolfgang se ubio. Prije toga je svom mentoru Frechetu poslao svoje aktuelne radove, koverta je ostala zapečaćena do 2000. godine. Kad je otvorena, otkriveno je da je Döblin bio 25 godina ispred svog vremena po pitanju Markovljevih lanaca, da je dao temelje stohastičkom računu, da je dokazao i jednu varijantu Itoove formule, pa zato danas Itoovu lemu i nazivamo Ito-Döblinova teorema.

O svemu ovome postoji film - "A Mathematician Rediscovered". Ako iko ikad naleti na primjerak ovog filma, neka mi javi, biće mi drago da pogledam.

Pogrešne stvari se sabiraju. Oni su dali 30 eur, vraćeno im je 3 eur, ovaj je zadržao 2 za sebe. Dakle, oni su dali 27 eur, i od tih 27 možeš samo oduzeti ta 2 eur koja je zadržao Hamuš kad mu je Džasmin rekao da vrati 5 eur (a ne da ih dodaješ, kako je uradio Hakala koji je postavio ovaj zadatak). Tim oduzimanjem dobijaš sasvim logično 25 eur, što je cijena sobe.

nellington wrote:
O svemu ovome postoji film - "A Mathematician Rediscovered". Ako iko ikad naleti na primjerak ovog filma, neka mi javi, biće mi drago da pogledam.

Joj, ja nigdje ne mogu da nađem Copenhagen i onaj o Feynmanu

Na današnji dan rođen je Walter Shewhart (1891-1967). Američki fizičar, inženjer i statističar, tvorac statističke teorije upravljanja procesima.



Na današnji dan rođen je Lennart Carleson (1928-). Švedski matematičar, vodeći živi autoritet za harmonijsku analizu, pokazao da je Luzinova pretpostavka da Fourierov red kvadratno integrabilne funkcije konvergira u tačkama toj funkciji po Lebesgueu gotovo svuda.



Na današnji dan umro je Augustus de Morgan (1806-1871). Britanski matematičar i logičar, formulirao de Morganove zakone u logici, te princip matematičke indukcije.

Na današnji dan rođen je Jacob Wolfowitz (1910-1981). Američki matematičar i statističar, bavio se i teorijom informacija. Poznat po Wald-Wolfowitz testu slučajnosti za nizove dva ishoda slučajne varijable. Otac Paula Wolfowitza, bivšeg zamjenika ministra odbrane SADa i direktora Svjetske Banke.



Na današnji dan rođen je Richard Bellman (1920-1984). Američki matematičar, tvorac dinamičkog programiranja. Poznat i po Hamilton-Jacobi-Bellmanovoj jednačini u optimalnom upravljanju, te Bellman-Fordovom algoritmu u teoriji grafova.

xkcd <3

Neka me neko 17. oktobra podsjeti da napišem da je na taj dan rođen autor xkcd Randall Munroe

Na današnji dan umro je Ludwig Schläfli (1814-1895). Njemački matematičar, ključna ličnost u uvođenju u praksu višedimenzionalnih prostora.



Na današnji dan umro je Kenjiro Shoda (1902-1977). Japanski matematičar, poznat po svojoj knjizi o algebri. Trenutna japanska carica mu je nećaka.



Na današnji dan rođen je Sergej Novikov (1938-). Ruski matematičar, sin matematičara Petra Novikova (i nećak matematičara Mstislava Keldiša), bavi se algebarskom topologijom i teorijom solitona. Dobitnik Fieldsove medalje za 1970. godinu.

Sutra Fourieeer

saga wrote:Sutra Fourieeer

nellington wrote:

Na današnji dan umro je Joseph Fourier. Fourier (danas poznat po redu i transformaciji nazvanim po njemu) se bavio matematičkim modeliranjem prijenosa topolote. Diferencijalnu jednačinu koju je dobio na taj način riješio je pomoću razvoja funkcije u trigonometrijski red - tako nastaje Fourierova teorija. Učenik Laplacea i Lagrangea, politički aktivan, zadugo Napoleonov čovjek od povjerenja.

Pisao sam o njemu u maju prošle godine, kad je umro, neću opet

Na današnji dan rođen je George Birkhoff (1884-1944). Američki matematičar, otac matematičara Garretta Birkhoffa, poznat po ergodičkoj teoremi, kao i uvođenju hromatičkog polinoma.



Na današnji dan rođen je John Hammersley (1920-2004). Britanski matematičar, dao temelje teoriji samoizbjegavajućih puteva, te teoriji perkolacije (kretanje tečnosti kroz porozne materijale).

A ja ga bas search-ala bila, i ne izbaci mi nista
aj neka neka... sretan mu rodjendan od mene

Na današnji dan rođen je Irving Kaplansky (1917-2006). Kanadski matematičar, odličan pijanista, jedan od petorice prvih Putnam fellowa 1938. Komponirao muziku na matematičke teme, otac kantautorice Lucy Kaplansky.

Evo jedne pjesme koju je napisao tata, a pjeva kćer:





Na današnji dan umro je Gustav Herglotz (1881-1953). Njemački matematičar, bavio se seizmologijom i teorijom relativnosti.

Na današnji dan rođen je Pierre-Simon Laplace (1749-1827). Francuski matematičar i astronom, zaslužan za razvoj matematičke astronomije (pitanje stabilnosti Sunčevog sistema), vjerovatnoće (Bayesova interpretacija je praktično Laplaceova), matematičke fizike (primjena Laplaceove transformacije u njoj, npr).



Na današnji dan umro je Thoralf Skolem (1887-1963). Norveški matematičar, bavio se matematičkom logikom i teorijom skupova.



Na današnji dan umro je Ivo Lah (1896-1979). Slovenački matematičar, bavio se ekonomijom, poznat po knjizi Računske osnovice životnog osiguranja (fina knjiga, trojezično napisana - ali zabranjena u Jugoslaviji tog doba kao antimarksistička). Poznat i po Lahovim brojevima u kombinatorici.

Na današnji dan rođen je Jožeš Stefan (1835-1893). Slovenačko-austrijski matematičar, fizičar i pjesnik (sigurno ste čuli za Stefan-Boltzmannov zakon ?)



Na današnji dan rođen je Marston Morse (1892-1977). Američki matematičar, uveo metode diferencijalne topologije u teoriju varijacija - što se danas zove Morseova teorija i primjenjuje u matematičkoj fizici.

But mathematics is the sister, as well as the servant, of the arts and is touched by the same madness and genius.

M. Morse

Na današnji dan rođen je Christopher Clavius (1538-1612). Njemački astronom i matematičar, jezuit, tvorac gregorijanskog kalendara.



Na današnji dan rođen je Richard Tapia (1939-). Američki matematičar, borac za prava manjina, bavi se optimizacijom. Poznat po svom aktivnom učešću u drag-racingu, držao svjetski rekord 1968-1970.



Na današnji dan umro je Caspar Wessel (1745-1818). Dansko-norveški matematičar, brat književnika Johana Hermana Wessela, uveo geometrijsko tumačenje kompleksnih brojeva u matematiku prije Arganda (po kom se obično naziva kompleksna ravan).

Na današnji dan rođen je Adolf Hurwitz (1859-1919). Njemački matematičar, bavio se teorijom Riemannovih površi, teorijom brojeva, definirao Hurwitzove kvaternione.



Na današnji dan rođen je Theodore Samuel Motzkin (1908-1970). Izraelsko-američki matematičar, sin poznatog cioniste Lea Motzkina. Dokazao postojanje domena glavnih ideala koje nisu euklidske domene.



Na današnji dan umro je József Kürschák (1864-1933). Mađarski matematičar, osnivač teorije valuacija.Jedan od glavnih organizatora matematičkih takmičenja u Mađarskoj, po njemu se takmičenje Loránd Eötvös od 1949. zove takmičenje József Kürschák.

Ah da, još nešto. Iako smo već pisali o Erdősu na godišnjicu njegove smrti, moram i danas reći:

Sretan rođendan, Paul!

Na današnji dan rođen je Douglas Hartree (1897-1958). Engleski matematičar i fizičar, najpoznatiji po svom učešću u razvoju numeričke analize (što je primjenio u Hartree-Fockovim jednačinama u fizici), tvorac je i meccano diferencijalnog analizatora.

Kad smo kod Meccana, igra li se neko još?





Na današnji dan umro je Carl Neumann (1832-1925). Njemački matematičar, jedan od začetnika integralnih jednačina, osnivač časopisa Mathematische Annalen, po njemu ime nose Neumannov red, te Neumannovi granični uslovi.

Na današnji dan rođen je Gyula Farkas (1847-1930). Po njemu ime nosi Farkaseva lema.



Na današnji dan rođen je Alexander Grothendieck (1928-). Francuski matematičar, vjerovatno najintrigantnija ličnost u matematici našeg doba, po mnogima najveći matematičar svoga vijeka. Radi se praktično o tvorcu današnje algebarske geometrije, u koju je uspio uključiti i komutativnu algebru, homološku algebru, teoriju snopova i teoriju kategorija. Dobitnik je Fieldsove medalje 1966., osebujan karakter, napustio IHES zbog svog pacifizma, prestao se baviti matematikom, onda zagonetno iščezao, prestao kontaktirati sa svima, živi valjda negdje na Pirinejima. Žao mi je što nemam vremena pisati više o ovom zanimljivom čovjeku. Na sreću, mogu vas uputiti na prvi i drugi dio sjajnog rada Allyn Jackson, Comme apellé du néante - as if summoned from the void: the life of Alexandre Grothendieck.



Video-snimak predavanja "Slike iz Grothendieckovog života"

Matematika je prirodna nauka koja, na svoj način, brojevima, opisuje prirodne pojave. Nažalost, predavači se toliko trude da zakomplikuju stvari i da uplaše decu već na prvom koraku. Svi prirodni zakoni se mogu preneti i na društvo.
Matematika je moja životna filozofija.

znljubica wrote:Matematika je prirodna nauka koja, na svoj način, brojevima, opisuje prirodne pojave. Nažalost, predavači se toliko trude da zakomplikuju stvari i da uplaše decu već na prvom koraku. Svi prirodni zakoni se mogu preneti i na društvo.
Matematika je moja životna filozofija.

Predavači komplikuju iz dva razloga. Prvi je da dobiju na cijeni kao učeni i mudri ljudi (što je neviđena glupost samo po sebi). Drugi je zato što prosto ne znaju drugačije - nije rijedak slučaj da im nije najjasnije ono što predaju (ne mislim na najelementarnije stvari, nego na složenije koncepte). Tek onaj ko do kraja upozna ono što predaje, može to jednostavno iznijeti (Ako je u učiteljevoj glavi magla, u učenikovoj je mrak, reče neko pametan).

Ovo što rekoh se ne odnosi samo na predavače matematike, dakako.

Na današnji dan rođen je Tullio Levi-Civita (1873-1941). Italijanski matematičar, poznat po svom radu u polju računa tenzora i njihove primjene u teoriji relativnosti. Učenik Gregoria Ricci-Curbastra, izumitelja tenzora. Kad su Einsteina pitali šta mu je najdraže iz Italije, odgovorio je: špageti i Levi-Civita.



Na današnji dan rođen je Wilhelm Ackermann (1896-1962). Njemački matematičar, cijeli život proveo kao srednjoškolski predavač, najpoznatiji po Ackermannovoj funkciji.

Na današnji dan rođen je James Rogers (1862-1933). Britanski matematičar, poznat po Rogers-Ramanujanovim identitetima




Kad smo kod Rogersa, kako zovete ovu nejednakost?



Ako je zovete Hölderova, evo novosti za vas (a i za mene je bila novost) - otkrio ju je Rogers.



Na današnji dan rođen je Józef Marcinkiewicz (1910-1940). Poljski matematičar, Zygmundov učenik. Strijeljan u Katinskoj šumi.