imo jako zanimljiva priča o kući Šantićevih u Borcima i nadam se da će se tom objektu posvetiti veća pažnja:
Pjesnik i slikar zajedno na Borcima
Vila čeka Šantića i Drljaču
Konjic – Pjesnik Aleksa Šantić i slikar lazar Drljača nikad se u životu nisu sreli iako su više od četiri decenije bili savremenici. Ali, postoji mogućnost da se njih dvojica, ipak, posmrtno “susretnu” u Šantićevoj vili na Borcima i tu “ostanu” do sudnjeg dana.
Naime, ljetos je u Konjicu, za vrijeme okruglog stola posvećenog Drljači, oživljena ideja o obnovi Šantićeve vile u kojoj bi bio smješten spomen muzej “Aleksa Šantić – Lazar Drljača. Ta ideja je, inače, rođena 1970. godine, odnosno odmah nakon smrti slikara Lazara Drljače koji je dvadesetak godina živio u ovom prelijepom ljetnikovcu, porodice pjesnika Šantića.
Prekrasni pejsaži
Zna se da je Aleksa Šantić često izlazio na Borke i u prodičnoj vili pisao poeziju, ali i uživao u prekrasnim pejsažima Prenja. Sa prozora svoje vile mogao je da gleda prelijepo Boračko jezero. Šantić je umro 1924, a desetak godina kasnije u njegovu vilu se uselio kontroverzni slikar Lazar Drljača. I, razumije se, u njoj slikao sve do jula 1970, odnosno do smrti.
Šantićeva vila imala je burnu sudbinu, baš kao što su je imala i dva umjetnika koja su u njoj stvarala. U Drugom svjetskom ratu je izgorjela, Ali, izdržali su široki kameni zidovi. Obnovljena je i Drljača se u nju ponovo uselio šezdesetih godina. Ali vila više nije bila Šantićeva, jer je nacionalizovana.
Lijepi ljetnikovac ponovo je havarisan poslije najnovijeg rata, kada su prema Dejtonskom sporazumu, Borci i Boračko jezero pripali Federaciji. Mještani srpske nacionalnosti nisu željeli da o ostanu u federaciji i, napuštajući ove prelijepe rodne krajeve, poskidali su krovove, prozore i vrata sa gotovo svih kuća, svojih i tuđih. Što je čitavo ostalo iza mještana “u povlačenju”, dobrim dijelom su “dokusurili” federalci.
Uglavnom, već trinaestu godinu Šantićeva vila propada. Od nje su ostali samo kameni zidovi koji opet nekako odlijevaju. U nekim prizemnim odajama već raste drveće, ali “dnevni boravak” sačuvao je autentični izgled..Drži se i velika terasa sa koje se pruža najljepši pogled na Boračko jezero i Prenj.
Usamljeni grob
U blizini je usamljeni grob Lazara Drljače. Zasad je na slikarevom grobu samo veliki panj sa pločom na kojoj piše “ Lazar Drljača, bogumil”, te godina rođenja i smrti.
Ima li nade da Šantićeva vila bude obnovljena i da postane muzej posvećen pjesniku i slikaru?
“Ima nade”, kaže načelnik Općine Konic Emir Bubalo. Općina Koniic je u tom pravcu učinila prvi korak – zatražila je od Komisje za očuvanje nacionalnih spomenika da Šantićevu vilu proglasi nacionalnim spomenikom i ona je to uradila 16. marta prošle godine. Tako Šantićevu vilu koja je vlasništo mostarskih Parkova, niko ne može privatizovati.”
Bubalo kaže da je jedna NVO već pokazala interes da obnovi Šantićevu vilu, da dio preuredi u spomen muzej “Aleksa Šantić - Lazar Drljača”, a drugi za smještaj poklonika dvojice umjetnika, ali i ljubitelja prirode, posebno Boračkog jezera i Prenja.
“Ideja je prihvatljiva, ali još mnogo čega tu treba definisati”, naglašava Bubalo. “Za nas je bitno da je Šantićeva vila nacionalni spomenik. I naravno, treba je što prije obnoviti.”
Šantić i Drljača zajedno u Šantićevoj vili na Borcima, zašto ne ! Optimisti vjeruju da će to biti vrlo brzo.
Š. Hodžić
Oslobođenje 1.10.2007.
